غلبه بر اعتیاد به اکسی کدون می تواند چالش برانگیز باشد. اما با برنامه درمانی و سیستم حمایتی مناسب، بهبودی می تواند حاصل شود.
شاید بعد از یک عمل پزشکی مثل جراحی زانو شروع به مصرف این دارو کنید. این دارو به شما این امکان را می دهد تا احساس آرامش، عاری از درد و حتی سرخوشی کنید تا بتوانید روی درمان تمرکز کنید.
اما حالا بعذ از چند نسخه ، متوجه می شوید که تحمل شما افزایش یافته است. شما علائم ترک را تجربه می کنید و بیشتر به اکسی کدون فکر می کنید. بازگشت به عقب گزینه مناسبی به نظر نمی رسد – در واقع کاملا غیر ممکن به نظر می رسد.
چه این اتفاق برای شما بیفتد و چه کسی که دوستش دارید، بدانید که تنها نیستید. با کمی دانش فنی، می توان از وابستگی به اکسی کدون یا اعتیاد رهایی یافت.
اکسی کدون چیست؟
در سال ۲۰۱۷، حداقل ۱۷ درصد از بزرگسالان آمریکایی حداقل یک نسخه برای مواد افیونی (اپیوئید) را پر کردند. این جدیدترین اطلاعات ارائه شده توسط مرکز کنترل و پیش گیری از بیماری ها (CDC) است.
اپیوئید یک ماده طبیعی یا مصنوعی است که با گیرنده های اپیوئیدی در مغز شما تعامل دارد. اپیوئیدها عبارتند از:
- داروهای تسکین دهنده درد از جمله اکسی کدون
- فنتانیل (fentanyl)
- هروئین
اکسی کدون برخلاف سایر مواد افیونی که به طور طبیعی از تریاک به دست می آیند، در آزمایشگاه ساخته می شود. اکسی کدون به صورت مایع، محلول غلیظ، قرص یا کپسول عرضه می شود. برای تسکین درد استفاده می شود. پزشکان معمولاً آن را برای سطوح متوسط تا شدید درد مانند بعد از جراحی تجویز می کنند.
این دارو نام های تجاری زیادی دارد، از جمله:
- OxyContin
- OxyIR
- OxyFast
- Percodan
- Percocet
کاری که این دارو با مغز و بدن شما می کند
اکسی کدون پاسخ مغز و سیستم عصبی مرکزی شما به درد را تغییر می دهد. این کار با افزایش سطح دوپامین انجام می شود. این انتقال دهنده عصبی به گیرنده های نواحی لذت و پاداش مغز شما متصل می شود.
استفاده نادرست از اکسی کدون
طبق گفته موسسه ملی سوء مصرف مواد مخدر، از هر 4 نفری که اکسی کدون را برای درد مزمن مصرف می کنند، 1 نفر به شکل نادرستی از دارو استفاده می کند.
برخی از علائم اولیه استفاده نادرست مصرف اکسی کدون این است که شما بیشتر از آنچه پزشکتان تجویز کرده است مصرف می کنید و یا هوس اکسی کدون می کنید یا به مصرف آن فکر کنید.
برخی دیگر از علائم سوءمصرف این دارو عبارتند از:
- هیجان
- دلواپسی
- کاهش اشتها
- سردرگمی
- یبوست
- زوال شخصیت
- افسردگی
- خشکی دهان
- خواب آلودگی
- خستگی
- توهم
- سردرد
- خارش بدن
- بی خوابی
- حالت تهوع
- سرعت تنفس آهسته
- تعریق غیرعادی
- افکار و رویاهای غیرعادی
- استفراغ
اعتیاد به اکسی کدون چیست؟
اختلال مصرف مواد، از جمله اعتیاد، به صورت پیوسته است. این امکان وجود دارد که فقط یک اعتیاد فیزیکی یا وابستگی داشته باشید که با سم زدایی از اکسی کدون برطرف می شود. با این حال، ایجاد اعتیاد عاطفی به این دارو غیر معمول نیست. برای بسیاری از افراد، رها کردن اثرات سرخوشی چالش برانگیز است. در هر صورت، اعتیاد عبارت است از ناتوانی در توقف استفاده از اکسی کدون، حتی اگر در نتیجه استفاده از آن مشکلات جسمی، عاطفی و رفتاری را تجربه کنید.
چرا برخی افراد به اکسی کدون اعتیاد پیدا می کنند؟
این دارو ممکن است به دلیل هجوم دوپامین در مغز و سرعت سازگاری بدن با داشتن آن در سیستم شما منجر به اعتیاد شود.
آرون استرنلیخت، متخصص اعتیاد در شهر نیویورک، میگوید: «به مرور زمان، استفاده منظم از این دارو منجر به مشکلاتی برای مغز و بدن در تولید مواد افیونی طبیعی و همچنین سایر مواد شیمیایی طبیعی حس خوب مانند دوپامین و سروتونین میشود.» وقتی در مغز این انتقال دهنده های عصبی کم باشند، می تواند تجربه ای به نام آنهدونیا ایجاد کند، این زمانی است که توانایی طبیعی خود را برای احساس لذت از دست می دهید. تنها تسکین، مصرف بیشتر اکسی کدون است. اما با مصرف بیشتر، احساس لذت کمتری می کنید. همانطور که احساس لذت کمتری می کنید، می خواهید اکسی کدون بیشتری مصرف کنید.
علائم و نشانه های اعتیاد به اکسی کدون
۱) فیزیکی
- لکنت زبان
- خواب آلودگی
- مردمک های کوچک (انقباض مردمک)
- وقفه های خواب
- مشکل در هماهنگی
- تغییرات در اشتها
۲) شناختی
- تغییرات در حافظه
- مشکل در تمرکز
- اختلال در قضاوت و کنترل تکانه کم
۳) روانی
- تغییرات در خلق و خوی
- طغیان های عصبانی
- اضطراب
- سوء ظن و بی اعتمادی
- انزوای اجتماعی
۴) رفتاری
- مراجعه به چندین پزشک برای تجویز
- قرض گرفتن نسخه شخص دیگر
- رانندگی یا نوشیدن الکل در حین مصرف
- قرض گرفتن پول شخص دیگری برای خرید آن
- پنهان کاری در مورد استفاده از اکسی کدون
- استفاده از این دارو به جای انجام تعهدات شخصی یا حرفه ای
علائم مصرف بیش از حد اکسی کدون
مصرف بیش از حد یک وضعیت اورژانسی پزشکی است.
علائم مهم اوردوز که باید مراقب آنها بود عبارتند از:
- لب ها و نوک انگشتان آبی
- پوست سرد یا عرق سرد
- سردرگمی شدید
- خستگی شدید
- از دست دادن هوشیاری
- تشنج
- تنفس کم عمق یا آهسته
- مردمک های کوچک
- استفراغ
در صورت مشاهده این علائم فوراً به پزشک مراجعه کنید.
چه کسی در برابر ابتلا به اعتیاد به اکسی کدون آسیب پذیرتر است؟
در برخی از افراد احتمال بیشتری برای ابتلا به اعتیاد به اکسی کدون نسبت به دیگران وجود دارد. دکتر هدر رو، متخصص پزشکی اعتیاد در ویچیتا، کانزاس، می گوید: «افراد با سابقه تروما، به ویژه در دوران کودکی، بیشتر در معرض خطر ابتلا به هر گونه اعتیاد، از جمله به مواد افیونی هستند».
عوامل دیگر عبارتند از:
- سابقه شخصی یا خانوادگی سوء مصرف الکل و مواد مخدر
- افسردگی و اضطراب
- چندین عمل جراحی که ممکن است نیاز به استفاده مکرر از اکسی کدون داشته باشد
- درد مزمن یا بیماری، مانند سرطان، که نیاز به استفاده مکرر دارد
برای برخی افراد، این واقعیت که مواد افیونی با نسخه از مطب پزشک تهیه میشوند، ممکن است باعث شود که فکر کنند که استفاده از آنها ایمنتر است اما با اینکه مصرف مواد افیونی طبق تجویز و تحت نظر پزشک در واقع بی خطر است در هر حال عوارض جانبی دارند.
کرپاولت میگوید اگر مردم از عوارض جانبی آن آگاه نباشند، ممکن است در برابر اعتیاد به این دارو آسیبپذیرتر شوند. او میگوید: «بر خلاف هروئین یا سایر داروها، داروهای تجویزی مانند اکسی کدون توسط شرکتهای داروسازی ساخته میشوند و توسط پزشکان و داروسازان عرضه میشوند.» این به آنها مشروعیتی به عنوان دارو می دهد که می تواند باعث شود که فراموش کنیم که به اندازه هروئین خطرناک و اعتیادآور هستند و گاهی اوقات بسیار قوی تر هستند.”
علائم ترک
اگر بدن شما به اثرات این دارو عادت کرده است، کاهش یا محدود کردن مصرف آن ممکن است باعث شود علائم ترک را تجربه کنید.
اینها ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- اضطراب
- درد استخوان
- تنگ
- افسردگی
- اسهال
- دمای بدن بالا
- درد عضلانی
- حالت تهوع
- تعریق
- بی قراری روانی-حرکتی (Agitation)
- استفراغ
نحوه درمان اعتیاد به اکسی کدون
اگر اعتیاد به این دارو دارید، منابع و گزینه های درمانی زیادی وجود دارد. هیچ رویکرد یکسانی برای درمان اعتیاد وجود ندارد. مهم این است که یکی را پیدا کنید که با شما کار کند.
- درمان با کمک دارو (MAT)
- روان درمانی
- گروه درمانی
منبع:
https://psychcentral.com/addictions/oxycodone-addiction#how-to-treat-addiction
