اختلالات یادگیری گروهی از اختلالات عصبی رشدی هستند که می توانند به طور قابل توجهی توانایی فرد را برای یادگیری چیزهای جدید مختل کنند. در نتیجه، فرد ممکن است در کارهایی مانند صحبت کردن، خواندن، نوشتن، توجه کردن، درک اطلاعات، به خاطر سپردن چیزها، انجام محاسبات ریاضی یا هماهنگ کردن حرکات دچار مشکل شود.
ناتوانیهای یادگیری معمولاً در سنین پایین ایجاد میشوند و اغلب در طول سالهای تحصیلی فرد تشخیص داده میشوند، زیرا تمرکز اصلی در مدرسه یادگیری است. تخمین زده می شود که 8 تا 10 درصد از کودکان زیر 18 سال در ایالات متحده دارای نوعی ناتوانی یادگیری هستند
با این حال، برخی از افراد تا زمانی که به دانشگاه نرسند یا شغلی پیدا نکنند، تشخیص داده نمیشوند و برخی دیگر هرگز تشخیص رسمی دریافت نمیکنند،بنابراین بدون اینکه بدانند چرا این همه با دانشگاهیان، کار، روابط و کاره ای روزمره مشکل دارند، به زندگی خود ادامه می دهند.
درک این نکته مهم است که افراد دارای ناتوانی های یادگیری عموماً دارای هوش متوسط تا بالایی هستند و اغلب در زمینه هایی مانند علوم، ریاضی، هنرهای زیبا و سایر رسانه های خلاق استعداد دارند. این فرد اغلب باهوش است، با این حال بین هوش و عملکردشان فاصله و تفوتی وجود دارد.
با این وجود، برخی از موفق ترین و تاثیرگذارترین افراد تاریخ دارای ناتوانی های یادگیری بوده اند، از جمله آلبرت انیشتین، لئوناردو داوینچی، توماس ادیسون و وینستون چرچیل.
این مقاله به بررسی انواع، علل، علائم و درمان اختلالات یادگیری می پردازد.
انواع اختلالات یادگیری
“ناتوانی یادگیری” یک اصطلاح کلی است که انواع مختلفی از اختلالات یادگیری خاص را در بر می گیرد، از جمله:
۱. نارساخوانی:
نارساخوانی شایع ترین ناتوانی یادگیری است که 80 درصد از کل موارد ناتوانی یادگیری را تشکیل می دهد. این یک اختلال پردازش زبان است که با مشکل در صحبت کردن، خواندن، نوشتن یا درک کلمات مشخص می شود. این اختلال می تواند باعث شود که دایره لغات فرد با سرعت کمتری توسعه یابد و منجر به مشکلاتی در گرامر، درک مطلب و سایر مهارت های زبانی شود.
۲. اختلال نوشتن:
افراد مبتلا به دیسگرافی ممکن است به دلیل مشکلات مربوط به واژگان، املا، دستور زبان، حافظه و تفکر انتقادی در نوشتن افکار خود دچار مشکل شوند. این وضعیت با دست خط ضعیف مشخص می شود، زیرا ممکن است فرد با فاصله حروف، آگاهی فضایی و برنامه ریزی حرکتی دست و پنجه نرم کند. دیسگرافی می تواند تفکر و نوشتن همزمان را برای فرد سخت کند.
۳. اختلال ریاضی:
گاهی اوقات به عنوان “نارساخوانی ریاضی” شناخته می شود، این وضعیت شامل اختلالات یادگیری مرتبط با ریاضیات، مانند مشکل در اعداد، مفاهیم و استدلال می شود. افراد مبتلا به اختلال ممکن است برای شمارش پول، خواندن ساعت و تشخیص زمان، انجام محاسبات ریاضی ذهنی، شناسایی الگوهای اعداد و به کار بردن فرمول های ریاضی دچار مشکل شوند.
۴. اختلال پردازش شنوایی (APD):
افراد مبتلا به APD در پردازش صداها مشکل دارند زیرا مغز آنها اطلاعات شنیداری دریافتی توسط گوش را اشتباه تفسیر می کند. در نتیجه، آنها ممکن است ترتیب صداها را در کلمات خاص اشتباه بگیرند یا ممکن است نتوانند بین صداهایی مانند صدای معلم و صدای پس زمینه در کلاس تمایز قائل شوند.
۵. اختلال پردازش زبان (LPD):
این زیر مجموعه ای از APD است که با مشکلاتی در پردازش زبان گفتاری مشخص می شود. ممکن است فرد در پیوند دادن معنی به گروه های صوتی که کلمات، جملات و داستان ها را نشان می دهند مشکل داشته باشد.
۶. ناتوانی های یادگیری غیرکلامی (NVLD):
NVLD با مشکل در تفسیر نشانه های غیرکلامی مانند حالات چهره، زبان بدن، لحن صدا و سایر سیگنال های غیرکلامی مشخص می شود.
۷. نقص حرکتی بینایی ادراکی/بصری:
افراد مبتلا به این بیماری ممکن است در هماهنگی دست و چشم و فعالیت های حرکتی مشکل داشته باشند. آنها ممکن است مکررا هنگام مطالعه حرکات چشم غیرمعمولی را در حین خواندن یا نوشتن نشان دهند، حروف مشابه را قاطی کنند، در مسیریابی محیط خود مشکل داشته باشند و برای مدیریت وسایلی مانند خودکار، مداد، مداد رنگی، چسب و قیچی دچار مشکل شوند.
چه چیزی باعث اختلالات یادگیری می شود؟
عواملی که ممکن است بر ایجاد اختلالات یادگیری تأثیر بگذارند عبارتند از:
- سابقه خانوادگی و ژنتیک: سابقه خانوادگی اختلالات یادگیری خطر ابتلای کودک به این اختلال را افزایش می دهد.
- خطرات دوران بارداری و نوزادی: رشد ضعیف رحم، قرار گرفتن در معرض الکل یا مواد مخدر قبل از تولد، زایمان زودرس و وزن بسیار کم هنگام تولد
- آسیب روانی: آسیب روانی یا سوء استفاده در اوایل کودکی ممکن است بر رشد مغز تأثیر بگذارد و خطر اختلالات یادگیری را افزایش دهد.
- ضربه جسمی: آسیب های سر یا عفونت های سیستم عصبی ممکن است در ایجاد اختلالات یادگیری نقش داشته باشد.
- قرار گرفتن در معرض سطوح بالایی از سموم: مانند سرب
علائم اختلال یادگیری چیست؟
علائم شایع اختلالات یادگیری در کودکان:
- مشکل در درک مفاهیم جدید.
- حافظه ضعیف
- مشکل در پیروی از دستورالعمل ها
- هماهنگی ضعیف دست و چشم یا بدن.
- توانایی خواندن/نوشتن ضعیف.
- توجه کوتاه و مشکل در تمرکز.
- مشکل در یادگیری الفبا، روزهای هفته، اعداد و غیره.
- تاخیر در صحبت کردن متناسب با سن
- رشد آهسته واژگان
- مشکل در خواندن و درک مطلب.
سایر علائم کودک با ناتوانی یادگیری ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- یک چیز می گوید ولی معنای دیگری دارد.
- در برخورد با چیزهای جدید در زندگی مشکل دارد
- انعطاف پذیری کمتری دارد.
- حروف را معکوس می کند.
- طرز صحبت کردن ناپخته دارد.
- حروف را به اشتباه در جملات قرار می دهد.
درمان
درمان اختلالات یادگیری شامل روش ها و تکنیک هایی است که برای کمک به افرادی که مشکلات یادگیری دارند، طراحی شده است. درمانهای موجود به منظور شناسایی و رفع مشکلات، کمک به تقویت مهارت ها و بهبود عملکرد عمومی در زندگی هستند. برخی از روش های درمان اختلالات یادگیری عبارتند از:
۱. درمان های آموزشی تخصصی
این روش ها شامل برنامه ها و استراتژی های ویژه ای هستند که به کودک یا فرد کمک می کنند تا مهارتهای خود را در زمینه هایی مانند خواندن، نوشتن، و ریاضیات بهبود بخشد. یکی از این برنامهها “روش آموزش به شیوه متنی” است که به کودکان کمک می کند تا مهارت های خواندن و نوشتن را با تمرکز بر فهم مطلب و ساختار زبان بهبود دهند.
۲. درمانهای مبتنی بر تکنولوژی
ابزارهای نرم افزاری و اپلیکیشن هایی که به افراد کمک می کنند تا مهارت های خود را در زمینه های مختلف تقویت کنند. این ابزار ها میتوانند به کودکان کمک کنند تا خواندن، نوشتن، یا مهارت های ریاضی را با سرعت و روش های شخصی سازی شده یاد بگیرند.
۳. حمایت های رفتاری
استفاده از تکنیک های رفتاری برای تقویت رفتارهای مثبت و کاهش مشکلات رفتاری. این روش ها به کودکان کمک می کند تا بتوانند با چالش های تحصیلی خود کنار بیایند.
۴. درمان های چندحسی
در این روشها، از ترکیب چند حس مانند بینایی، شنوایی و لمس برای یادگیری استفاده می شود تا به افراد کمک کند یادگیری را از زوایای مختلف تجربه کنند و نقاط ضعف خود را تقویت کنند.
۵. کمک از روانشناس و حمایت عاطفی
در کنار درمان های آموزشی، حمایت روانی می تواند به افراد کمک کند تا اضطراب ها، استرس ها و مسائل عاطفی مرتبط با اختلالات یادگیری را مدیریت کنند.
۶. دارو درمانی
دارو درمانی در اختلالات یادگیری به استفاده از دارو ها برای کمک به افرادی که اختلالات یادگیری دارند، اشاره دارد. این درمان ها معمولاً برای مقابله با مشکلات همراه با اختلالات یادگیری مانند اختلال نقص توجه/ بیشفعالی (ADHD) یا مشکلات عاطفی و رفتاری مورد استفاده قرار می گیرند، اما داروهای خاصی برای درمان خود اختلالات یادگیری وجود ندارد. در عوض، دارو درمانی می تواند به کاهش علائم یا مشکلات مرتبط با اختلالات یادگیری کمک کند.
دارو درمانی در اختلالات یادگیری میتواند شامل موارد زیر باشد:
- داروهای محرک (برای ADHD): این داروها برای کمک به افرادی که با مشکلات نقص توجه، بیشفعالی یا مشکلات تمرکز رو به رو هستند، مورد استفاده قرار می گیرند. اختلال نقص توجه و بیش فعالی یکی از شایع ترین مشکلات همراه با اختلالات یادگیری است.
- داروهایی مانند متیل فنیدیت (Ritalin) و آمفتامینها (Adderall) از داروهای محرک شناخته شده هستند که می توانند به بهبود تمرکز و کاهش رفتارهای تکانشی کمک کنند.
- داروهای غیرفعال (برای ADHD): این داروها معمولاً زمانی استفاده می شوند که داروهای محرک تأثیر کافی نداشته باشند یا عوارض جانبی ناخوشایندی ایجاد کنند.
- آتوموکستین (Strattera) یکی از داروهای غیرفعال است که به کاهش علائم ADHD کمک می کند و عوارض جانبی کمتری دارد.
- داروهای ضد اضطراب و ضد افسردگی: بسیاری از افرادی که اختلالات یادگیری دارند، ممکن است به دلیل احساس ناکامی و فشارهای روانی به اضطراب یا افسردگی مبتلا شوند. داروهای ضد اضطراب مانند SSRIs (مهارکننده های بازجذب سروتونین انتخابی) می توانند به کاهش اضطراب کمک کنند.
- داروهای مانند فلوکستین (Prozac) و سرترالین (Zoloft) برای کاهش اضطراب و افسردگی استفاده می شوند.
- داروهای تنظیم خلق: اگر اختلالات یادگیری همراه با مشکلات رفتاری یا خلقی مانند تغییرات سریع خلقی باشند، ممکن است داروهای تنظیمکننده خلق مانند لیتیوم یا آنتیکونولسانتها تجویز شوند.
توجه به نکات زیر در درمان دارویی اختلالات یادگیری ضروری است:
- داروها به تنهایی درمان اختلالات یادگیری نیستند، بلکه باید در کنار روش های آموزشی و درمان های رفتاری استفاده شوند.
- پزشک باید داروها را به دقت برای هر فرد تنظیم کند تا بهترین نتایج حاصل شود و عوارض جانبی به حداقل برسند.
- داروهای مختلف ممکن است عوارض جانبی داشته باشند که باید تحت نظر پزشک قرار بگیرند.
منابع:
- https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/childrens-health/in-depth/learning-disorders/art-20046105
- https://neurohealthah.com/blog/learning-disabilities-and-disorders-signs-symptoms/
- https://www.verywellmind.com/learning-disabilities-types-causes-symptoms-and-treatment-6386232
- Effective Strategies for Treating Learning Disabilities, Journal of Learning Disabilities
- Pharmacological Interventions for Learning Disabilities and Associated Disorders, Pediatrics Journal
