امروزه تلفن های هوشمند تقریباً برای همه چیز، از مسیر یابی گرفته تا جست و جو در گوگل، به کار می روند؛ با این حال، استفاده بیش از حد از آنها گاهی به رفتاری به نام فابینگ (Phubbing) منجر می شود؛ حالتی که در آن فرد چنان غرق در گوشی خود می شود که اطرافیانش را کاملاً نادیده می گیرد.
فابینگ شاید بیضرر به نظر برسد، اما به هیچ وجه این طور نیست. خیره شدن بیش از حد به صفحه نمایش می تواند باعث شود شریک عاطفی تان احساس بی ارزشی و دلخوری کند. اگر می خواهید فابینگ را کنار بگذارید اما راهش را نمی دانید، این مقاله برای شماست. در ادامه با ما همراه باشید تا یاد بگیرید چگونه گوشی خود را کنار بگذارید و بیشتر در لحظه زندگی کنید.
فابینگ (Phubbing) چیست؟
ریچل گلدبرگ، درمانگر و بنیانگذار مرکز درمانی ریچل گلدبرگ، می گوید: «فابینگ ترکیبی از دو واژه “phone” (گوشی) و “snubbing” (بی اعتنایی و بی محلی کردن) است. در واقع، زمانی رخ می دهد که فرد در یک جمع یا موقعیت اجتماعی حضور دارد، اما توجه و تمرکزش به جای افرادی که در کنارش هستند، روی گوشی هوشمندش است. وقتی کسی فابینگ می کند، حواسش معطوف به تلفن همراهش است، نه تعامل چهره به چهره با کسانی که در کنار آن هاست.»
این موضوع صرفاً سرگرم بودن با گوشی نیست؛ فابینگ عواقب واقعی و مخربی بر روابط شما می گذارد. تحقیقات نشان می دهد که این رفتار تأثیر منفی بر صمیمیت و نزدیکی در روابط عاطفی دارد. همچنین باعث افزایش انزوای اجتماعی و احساس تنهایی شده و اثرات مخربی بر سلامت روان بر جای می گذارد.
تأثیرات فابینگ بر روابط
این صحنه را تصور کنید: با دوستی مشغول صرف ناهار هستید و او به جای صحبت کردن با شما، سرش در گوشی است. این مشکلی رایج در بسیاری از روابط است؛ چه دوستانه و خانوادگی باشد و چه عاطفی. نتایج پژوهش ها نیز بر این موضوع صحه می گذارند. طبق یک نظرسنجی، حدود نیمی از بزرگسالان آمریکایی تجربه نادیده گرفته شدن از سوی پارتنر خود را داشته اند. شریک عاطفیِ نادیده گرفته شده اغلب احساس دلخوری، کینه و حسادت ناشی از بی توجهی پارتنرش را گزارش می کند.
کولین مارشال، مدیر ارشد بالینی در مجموعه Two Chairs، توضیح می دهد: «بی توجهی به پارتنر، مانند فابینگ، می تواند منجر به کاهش رضایت از رابطه شود. اگر نشان ندهید که شریک عاطفی تان برای شما مهم است، او احساس پیوند و اتصال کمتری با شما خواهد کرد و این امر موجب کاهش صمیمیت و محبت در رابطه می شود.»
این رفتار همچنین می تواند اعتماد میان طرفین را تضعیف کرده و در ارتباط کلامی و رودررو اختلال ایجاد کند. مارشال می افزاید: «وقتی تمام تمرکزتان روی گوشی است، این پیام را منتقل می کنید که هر آنچه میخوانید یا تماشا می کنید، از فرد رو به رویتان مهم تر است. اگر این کار مرتباً تکرار شود، به رابطه تان لطمه جدی وارد خواهد شد.»
فابینگ صرفاً به روابط عاشقانه محدود نمی شود؛ این رفتار می تواند در هر نوع رابطه ای اتفاق بیفتد؛ از رابطه والد و فرزند گرفته تا خواهر و برادرها و حتی رابطه میان رئیس و کارمند.
فابینگ چگونه بر سلامت روان شما تأثیر میگذارد؟
فابینگ می تواند بر سلامت روان شما تأثیر بگذارد، چه قربانیِ این رفتار باشید و چه عامل آن. تحقیقات نشان می دهد که هر دو طرف در نتیجهی فابینگ دچار اضطراب، افسردگی و احساس تنهایی می شوند.
افرادی که زمان زیادی را صرف گوشی های خود می کنند، کمتر با دیگران تعامل دارند. در این شرایط، تعاملات اجتماعی کاهش یافته و ارتباط با افرادِ اطراف کمتر می شود. اگرچه برخی ممکن است روابط دیجیتالی خود را از طریق شبکه های اجتماعی یا حتی پیامک، دوستی های واقعی بدانند، اما این روابط فاقد یک جزء حیاتی هستند: صمیمیت.
گلدبرگ توضیح می دهد: «فابینگ می تواند منجر به احساس گناه، گسستگی از دیگران و کاهش صمیمیت شود. روی آوردنِ مداوم به گوشی هایمان میتواند باعث شود تواناییِ داشتنِ لحظات خالص و صادقانه با عزیزانمان را از دست بدهیم. با گذشت زمان، این موضوع می تواند منجر به افزایش اضطراب، احساس ناخوشایند بودن و افسردگی شود.»
همچنین یک جنبه اعتیاد آور در استفاده از گوشی های هوشمند وجود دارد. فینکل می گوید که گوشی های هوشمند، حسِ برقراریِ ارتباط را شبیه سازی می کنند، اما جایگزینی برای ارتباطات چهره به چهره نیستند. ماهیت اعتیاد آور گوشی های هوشمند و «لذت آنیِ ناشی از دریافت لایک یا فالوور»، هم روابط شما را خراب می کند و هم شما را ترغیب می کند که از دنیای واقعی فاصله بگیرید.
نشانههایی که در رابطه تان «فابینگ» می کنید یا «فابینگ» می شوید
اینکه گهگاه گوشی هوشمندتان را چک کنید کاملاً طبیعی است؛ همه ما این کار را میکنیم! جنی فینکل، درمانگر، می گوید: «فابینگ می تواند بی ضرر باشد، مانند زمانی که می بینید پارتنرتان در طول شام امتیازات بازی تیم محبوبش را چک می کند. اما زمانی سمی می شود که یکی از طرفین آنقدر غرق گوشی خود می شود که دیگری احساس نادیده گرفته شدن یا ناامنی در رابطه پیدا می کند.»
برای اینکه تشخیص دهید آیا در رابطه تان فابینگ می کنید یا مورد فابینگ قرار می گیرید، به نشانه های زیر توجه کنید:
- فردی که با او هستید، همیشه گوشی اش را نزدیک خود یا در دست دارد.
- همیشه به شما می گوید «صبر کن» در حالی که مشغول پیامک فرستادن است. گلدبرگ خاطرنشان می کند: «وقتی کسی اغلب در حالی که دیگری سعی دارد توجه او را جلب کند، می گوید ‘صبر کن’، این نشان می دهد که اولویت او گوشی اش است.»
- فرد در زمان دریافت اعلان (نوتیفیکیشن) مضطرب یا حواس پرت می شود و توجهش از مکالمه به سمت دستگاه موبایلش منحرف می شود.
- فرد ارتباط از طریق تلفن را به صحبت مستقیم ترجیح می دهد. یا اینکه در برقراری ارتباط از طریق شبکه های اجتماعی احساس راحتی بیشتری نسبت به تعاملات رو در رو پیدا می کند.
- در مورد استفاده از تلفن همراه خود حالت تدافعی می گیرد. گلدبرگ میگوید: «حالت تدافعی یا بی اهمیت جلوه دادن در زمان مواجهه با پرسش در مورد استفاده از تلفن، می تواند نشان دهنده وابستگی اعتیاد گونه به گوشی و عدم آگاهی یا انگیزه برای بهبود رابطه باشد.»
۳ گام برای متوقف کردن «فابینگ»
چه نگران استفاده خودتان از گوشی باشید و چه نگران عادت های تلفن همراه شریک عاطفی تان، در اینجا گام هایی وجود دارد که شما (یا پارتنرتان) می توانید برای متوقف کردن فابینگ بردارید.
۱. تغییر نحوه استفاده از گوشی
شما می توانید برای تغییر عادت های استفاده از گوشی خود گام هایی بردارید. برای مثال، یک شروع عالی این است که هنگام بیرون بودن با یک دوست، صدای گوشی خود را قطع کنید یا زمانی که با همسرتان وقت می گذرانید، گوشی را در جیب یا کیف خود نگه دارید. چند اقدام آگاهانه می تواند تمرکز شما را از دنیای گوشی به سمت کسانی که در اطرافتان هستند، هدایت کند.
۲. کمک گرفتن از متخصص
مارشال توصیه می کند اگر در تعیین محدودیت برای «زمانِ استفاده از صفحه نمایش» (اسکرین تایم) مشکل دارید، شاید بهتر باشد به یک درمانگر مراجعه کنید.
او می گوید: «درمان می تواند به شما کمک کند تا اهداف خود را شناسایی کنید؛ [اینکه] چرا این اهداف برای شما مهم تر از سرگرم شدن با گوشی هستند. همچنین درمانگر به شما کمک می کند محرک ها یا موانعی را که بر سر راه رسیدن به اهدافتان قرار دارند بشناسید و راهکارهایی برای غلبه بر آن ها پیدا کنید.»
۳. بررسی دلایل «فابینگ»
دلایل پشت رفتار فابینگ خود را بررسی کنید. آیا زمانی که استرس دارید یا در موقعیت های ناخوشایند قرار می گیرید، به گوشی خود پناه می برید؟ آیا فقط به این دلیل این کار را می کنید که روز سختی را در محل کار گذرانده اید؟ آیا این رفتار، نوعی فرار از چیزی است که شما را آزار می دهد یا باید با آن روبرو شوید؟ واکاوی عمیق ترِ این رفتار می تواند به شما کمک کند بفهمید برای ایجاد تغییر، چه کاری باید انجام دهید.
گوشی های هوشمند ابزاری برای راحتی هستند که بسیاری احساس می کنند نمی توانند بدون آن زندگی کنند. اما مهم است به یاد داشته باشید که آن ها جایگزینی برای تعاملات چهره به چهره نیستند. گاهی اوقات، کنار گذاشتن گوشی درست همان کمکی است که رابطه تان به آن نیاز دارد.
منبع: