اختلال شخصیت مرزی بر طرز فکر و احساس شما در مورد خود و دیگران تأثیر می گذارد و باعث ایجاد مشکلاتی در عملکرد زندگی روزمره می شود. این مشکلات مربوط به تصویر خود، مدیریت احساسات و رفتار و الگوی روابط ناپایدار است.
با اختلال شخصیت مرزی، شما ترس شدیدی از رها شدن یا بی ثباتی دارید و ممکن است در تحمل تنهایی مشکل داشته باشید. با این حال عصبانیت شدید، تکانشگری و نوسانات خلقی مکرر که موجب می شود دیگران را از خود دور کنید را تجربه می کنید.
اختلال شخصیت مرزی معمولاً در اوایل بزرگسالی شروع می شود. به نظر می رسد که این وضعیت در طول دوره ی بزرگسالی بدتر می شود و ممکن است به تدریج با افزایش سن بهتر شود.
اگر این اختلال را دارید، ناامید نشوید. بسیاری از افراد مبتلا به این اختلال به مرور زمان با درمان بهبود می یابند و می توانند زندگی رضایت بخشی را تجربه کنند.
علائم اختلال شخصیت مرزی
علائم و نشانه ها ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- ترس شدید از رها شدن، حتی انجام اقدامات شدید برای جلوگیری از جدایی یا طرد واقعی یا خیالی
- الگویی از روابط شدید ناپایدار، مانند ایده آل کردن یک لحظه برای فرد مقابل و سپس به طور ناگهانی به فرد به اندازه کافی اهمیت نمی دهد و یا رفتارهای بی رحمانه از خود نشان می دهد
- تغییرات سریع در هویت و تصویر از خود که شامل تغییر اهداف و ارزشها و داشتن دید منفی نسبت به خود یا اینکه انگار اصلا وجود ندارد.
- دوره های پارانویای مرتبط با استرس و از دست دادن تماس با واقعیت،که از چند دقیقه تا چند ساعت طول می کشد.
- رفتارهای تکانشی و مخاطره آمیز، مانند قمار، بی احتیاطی در رانندگی، رابطه جنسی ناایمن، ولخرجی کردن، پرخوری یا سوء مصرف مواد، یا خراب کردن موفقیت با ترک ناگهانی یک شغل خوب یا پایان دادن به یک رابطه مثبت.
- تهدید به خودکشی یا آسیب رساندن به خود، اغلب در پاسخ به ترس از جدایی یا طرد شدن
- نوسانات خلقی گسترده که از چند ساعت تا چند روز طول می کشد، که می تواند شامل شادی شدید، تحریک پذیری، شرم یا اضطراب باشد.
- احساس پوچی مداوم
- عصبانیت بیجا و شدید، مانند از دست دادن مکرر کنترل خود بر عصبانیت، صحبت طعنه آمیز یا درگیری فیزیکی
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر میدانید هر یک از علائم یا نشانههای بالا را دارید، با پزشک یا مشاور و روانشناسی صحبت کنید.
افکار خودکشی دارید؟
اگر فانتزی یا تصور ذهنی در مورد آسیب رساندن به خود ویا افکار خودکشی دارید، فوراً با انجام یکی از این اقدامات کمک بگیرید:
- فوراً با شماره اضطراری محلی خود تماس بگیرید.
- با روانشناس، پزشک یا سایر ارائه دهندگان مراقبت های سلامت روان تماس بگیرید.
- با یک دوست عزیز، دوست صمیمی و یا همکار مورد اعتماد تماس بگیرید.
اگر علائمی را در یکی از اعضای خانواده یا دوستان خود مشاهده کردید، با آن شخص در مورد مراجعه به پزشک یا روانشناس صحبت کنید. اما شما نمی توانید کسی را مجبور کنید که به دنبال کمک باشد. اگر این رابطه باعث استرس قابل توجهی برای شما شود، ممکن است مراجعه به یک درمانگر برایتان مفید باشد.
علل اختلال شخصیت مرزی
مانند سایر اختلالات مربوط به سلامت روان، علل این اختلال به طور کامل شناخته نشده است. علاوه بر عوامل محیطی – مانند سابقه کودک آزاری یا بی توجهی – اختلال شخصیت مرزی ممکن است به ژنتیک و ناهنجاری های مغزی مربوط باشد :
- ژنتیک: برخی از مطالعات روی دوقلوها و خانواده ها نشان می دهد که اختلالات شخصیت ممکن است ارثی باشد یا به شدت با سایر اختلالات مربوط به سلامت روان در میان اعضای خانواده مرتبط باشد.
- ناهنجاری های مغزی: برخی تحقیقات تغییراتی را در نواحی خاصی از مغز که در تنظیم احساسات، تکانشگری و پرخاشگری دخیل هستند، نشان داده است. علاوه بر این، برخی از مواد شیمیایی مغز که به تنظیم خلق و خو کمک می کنند، مانند سروتونین، ممکن است به درستی عمل نکنند.
عوامل خطرزا
برخی از عوامل مرتبط با رشد شخصیت می توانند خطر ابتلا به اختلال شخصیت مرزی را افزایش دهند. این شامل:
- استعداد ارثی: اگر یکی از بستگان نزدیک شما – مادر، پدر، برادر یا خواهر شما – به همین اختلال یا اختلال مشابه به آن مبتلا باشد، ممکن است در معرض خطر بیشتری قرار بگیرید.
- دوران کودکی استرس زا: بسیاری از افراد مبتلا به این اختلال گزارش می دهند که در دوران کودکی مورد آزار جنسی یا جسمی قرار گرفته اند یا مورد بی توجهی قرار گرفته اند. برخی از افراد در جوانی والدین یا مراقبان خود را با سوء مصرف مواد یا سایر مشکلات روانی از دست داده اند یا از آنها جدا شده اند. برخی در معرض درگیری خصمانه و روابط خانوادگی ناپایدار قرار گرفته اند.
عوارض اختلال شخصیت مرزی
اختلال شخصیت مرزی می تواند به بسیاری از بخش های زندگی شما از جمله بر روابط صمیمانه، شغل، مدرسه، فعالیت های اجتماعی و تصویر خود تأثیر منفی بگذارد و در نتیجه به عنوان چند نمونه موجب ایجاد شرایط زیر می شود :
- تغییر یا از دست دادن مکرر شغل
- عدم تکمیل تحصیلات
- مسائل حقوقی متعدد، مانند رفتن به زندان
- روابط پر از تعارض، استرس زناشویی یا طلاق
- خود آسیبی مانند بریدگی یا سوزش و بستری شدن مکرر در بیمارستان
- درگیر شدن در روابط توهین آمیز
- حاملگی های برنامه ریزی نشده، عفونت های مقاربتی، تصادفات وسایل نقلیه موتوری و درگیری های فیزیکی به دلیل رفتارهای تکانشی و پرخطر
- اقدام به خودکشی
علاوه بر این، ممکن است موجب سایر اختلالات مربوط به سلامت روان شود مانند:
- افسردگی
- سوء استفاده از الکل یا مواد دیگر
- اختلالات اضطرابی
- اختلالات اشتها
- اختلال دو قطبی
- اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)
- اختلال کمبود توجه/بیش فعالی (ADHD)
- و سایر اختلالات شخصیتی
منبع: