پشت پرده اسکیزوفرنی: درک عمیق‌ تر از یک اختلال پیچیده

اسکیزوفرنی یک اختلال روانی جدی است که در آن افراد واقعیت را به طور غیرعادی تفسیر می کنند. اسکیزوفرنی ممکن است منجر به ترکیبی از توهم، هذیان و تفکر و رفتار بسیار بی نظم شود که عملکرد روزانه را مختل می کند و می تواند ناتوان کننده باشد. افراد مبتلا به اسکیزوفرنی نیاز به درمان مادام العمر دارند. درمان زودهنگام ممکن است به کنترل علائم قبل از ایجاد عوارض جدی کمک کند و ممکن است به بهبود چشم انداز طولانی مدت کمک کند.

علائم اسکیزوفرنی

این علائم شامل طیفی از مشکلات در تفکر (شناخت)، رفتار و احساسات است. علائم و نشانه‌ ها ممکن است متفاوت باشد، اما معمولاً شامل هذیان، توهم یا گفتار نامنظم است و منعکس کننده یک اختلال در توانایی عملکرد است. علایم ممکن است شامل:

۱. هذیان:

باورهای نادرستی هستند که بر اساس واقعیت نیستند. به عنوان مثال، شما فکر می کنید که مورد آزار و اذیت قرار گرفته اید. حرکات یا نظرات خاصی متوجه   شما می شود. توانایی یا شهرت استثنایی دارید. شخص دیگری عاشق شماست؛ یا یک فاجعه بزرگ در شرف وقوع است. هذیان در اکثر افراد مبتلا به اسکیزوفرنی رخ می دهد.

۲. توهم:

معمولاً شامل دیدن یا شنیدن چیزهایی است که وجود ندارند. با این حال، برای فرد مبتلا به اسکیزوفرنی، آنها قدرت و تأثیر کامل یک تجربه عادی را دارند. توهم می تواند در هر یک از حواس باشد، اما شنیدن صداها شایع ترین توهم است.

۳. تفکر آشفته (گفتار):

تفکر آشفته از گفتار نامنظم استنتاج می شود. ارتباط مؤثر ممکن است مختل شود و پاسخ به سؤالات ممکن است تا حدی یا کاملاً نامرتبط باشد. به ندرت، گفتار ممکن است شامل کنار هم قرار دادن کلمات بی معنی باشد که قابل درک نیستند، که گاهی اوقات به عنوان سالاد کلمه شناخته می شود.

۴. رفتار حرکتی بسیار نامنظم یا غیر طبیعی:

ممکن است به طرق مختلفی نشان داده شود، از حماقت کودکانه تا آشفتگی غیرقابل پیش بینی. رفتار بر روی یک هدف متمرکز نیست، بنابراین انجام وظایف دشوار است. رفتار می تواند شامل مقاومت در برابر دستورالعمل ها، وضعیت نامناسب یا عجیب و غریب، عدم پاسخگویی کامل، یا حرکت بی فایده و بیش از حد باشد.

۵. علائم منفی:

به کاهش یا عدم توانایی برای عملکرد عادی اشاره دارد. به عنوان مثال، فرد ممکن است بهداشت شخصی را نادیده بگیرد یا به نظر بیاید که احساسات ندارد (تماس چشمی برقرار نمی کند، حالات صورت را تغییر نمی دهد یا یکنواخت صحبت می کند). همچنین، فرد ممکن است علاقه خود را به فعالیت های روزمره از دست بدهد، از نظر اجتماعی کناره گیری کند یا توانایی تجربه لذت را نداشته باشد.

علائم می توانند در طول زمان از نظر نوع و شدت متفاوت باشند. برخی از علائم ممکن است همیشه وجود داشته باشد. در مردان، علائم اسکیزوفرنی معمولا از اوایل تا اواسط دهه 20 شروع می شود. در زنان، علائم معمولا در اواخر دهه 20 شروع می شود. تشخیص اسکیزوفرنی در کودکان غیرمعمول و برای افراد بالای 45 سال نادر است.

علت اسکیزوفرنی

اسکیزوفرنی یک اختلال روانی پیچیده است که علت دقیق آن هنوز به‌ طور کامل شناخته نشده است. تحقیقات نشان می‌ دهد که ترکیبی از عوامل ژنتیکی، بیولوژیکی و محیطی در توسعه این بیماری نقش دارند.

عوامل ژنتیکی:

شواهد نشان می‌ دهد که اسکیزوفرنی می‌ تواند در خانواده‌ ها به ارث برسد. افرادی که بستگان درجه اول آنها مبتلا به اسکیزوفرنی هستند، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به این اختلال قرار دارند.

عوامل بیولوژیکی:

برخی تحقیقات نشان می‌ دهند که عدم تعادل در انتقال‌ دهنده‌های عصبی مانند دوپامین و گلوتامات ممکن است در توسعه اسکیزوفرنی نقش داشته باشد. همچنین، ناهنجاری‌ های ساختاری در مغز، مانند بزرگ‌ شدگی بطن‌ های مغزی یا کاهش حجم برخی نواحی مغز، در برخی از بیماران مشاهده شده است.

عوامل محیطی:

تجارب محیطی نیز می‌ توانند در افزایش خطر ابتلا به اسکیزوفرنی مؤثر باشند. عواملی مانند عفونت‌ های ویروسی در دوران بارداری، سوء تغذیه مادر در دوران بارداری، استرس‌ های شدید در اوایل زندگی و مصرف مواد مخدر مانند ماریجوانا در نوجوانی می‌ توانند خطر ابتلا به این اختلال را افزایش دهند.

درمان اسکیزوفرنی

دارو درمانی:

داروهای ضدروان‌ پریشی (آنتی‌سایکوتیک) اساس درمان اسکیزوفرنی هستند. این داروها به کاهش یا از بین بردن علائم روان‌ پریشی مانند توهم و هذیان کمک می‌ کنند. داروهای ضد روان‌ پریشی به دو دسته تقسیم می‌ شوند:

• نسل اول (تیپیکال): این داروها عمدتاً بر روی گیرنده‌ های دوپامین اثر می‌ گذارند و می‌ توانند عوارض جانبی حرکتی ایجاد کنند.
• نسل دوم (آتیپیکال): این داروها علاوه بر گیرنده‌ های دوپامین، بر روی گیرند ه‌های سروتونین نیز تأثیر می‌ گذارند و عوارض جانبی کمتری دارند.

روان‌ درمانی:

روان‌ درمانی می‌ تواند به بیماران کمک کند تا با چالش‌ های روزمره و استرس‌ ها بهتر مقابله کنند. درمان های شناختی-رفتاری (CBT) به بیماران کمک می‌ کند تا الگو های فکری منفی را شناسایی و تغییر دهند.

حمایت‌ های اجتماعی:

برنامه‌ های توان‌ بخشی روانی-اجتماعی، آموزش مهارت‌ های اجتماعی و حمایت‌ های خانوادگی می‌ توانند به بهبود عملکرد اجتماعی و کیفیت زندگی بیماران کمک کنند.

توجه داشته باشید که درمان اسکیزوفرنی باید تحت نظر متخصص روان‌ پزشکی انجام شود و ممکن است نیاز به تنظیمات مکرر در برنامه درمانی باشد.

منابع:

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/schizophrenia/symptoms-causes/syc-20354443

National Institute of Mental Health. (n.d.). Schizophrenia. Retrieved from https://www.nimh.nih.gov/health/topics/schizophrenia