کنار آمدن با یک شریک عاطفی که رفتار تحقیرکننده و مغرورانه دارد، می تواند دشوار و دردناک باشد. چنین فردی با شما از بالا به پایین صحبت می کند و طوری رفتار می کند که گویی از شما برتر است. این نوع رفتار ذاتاً نشان دهنده ی کمبود احترام است، زیرا فرد تلاش می کند به شما بفهماند که در جایگاهی پایین تر از او قرار دارید. لحن، کلمات و حرکات بدن او همه بر این هدف متمرکزند که شما را کمتر از خودش نشان دهند.
این مقاله روشن خواهد کرد که رفتار تحقیرآمیز در یک رابطه چگونه به نظر می رسد، چگونه می توانید در برابر چنین رفتاری از طرف شریک عاطفیتان واکنش نشان دهید و منابعی را برای مقابله با شریک تحقیرکننده در اختیارتان قرار خواهد داد.
اگر فرصت مطالعه ندارید، می توانید به نسخه ی صوتی گوش دهید. اما اگر ترجیح می دهید متن را بخوانید، محتوای کامل در ادامه در دسترس شماست. به هر شکلی که برایتان راحت تر است، این محتوا همراه شماست.
از کجا بفهمم که شریک عاطفیام با من رفتار تحقیرآمیز دارد؟
به گفته ٰ«اونا متز»، رواندرمانگر در بوستون ماساچوست ، رفتارهای تحقیر آمیز ممکن است شامل نظرات توهین آمیز یا تحقیرکننده، نادیده گرفتن توانایی ها یا دستاورد ها، نگرش بی تفاوت یا حالت خود برتر بینی باشد. صدا کردن با القاب تحقیر آمیز، القای این حس که فرد هیچ کاری را درست انجام نمی دهد و بیان توهین ها در قالب شوخی نیز نشانه هایی از رفتار تحقیر آمیز هستند.
به گفتهی «سَبا هارونی لوری»، درمانگر خانواده و ازدواج و مؤسس مرکز درمانی Take Root Therapy و متخصص هنر درمانی، «گَسلایت کردن شریک عاطفی و ایجاد این حس در او که دیوانه شده، زیر سوال بردن دیدگاهها و تجربیات او، یا امتناع از مصالحه یا حتی صحبت بعد از یک مشاجره» نیز نمونه هایی از رفتارهای یک شریک تحقیر کننده هستند.
طعنه زدن، چرخاندن چشم (به نشانه تمسخر یا بی احترامی) و حتی رفتارهای به ظاهر «بازی گونه» که از حد بگذرند و به هزینه ی عزتنفس طرف مقابل باشند، نیز رفتارهایی تحقیر آمیز محسوب می شوند.
نمونه هایی از رفتار های تحقیر آمیز
در ادامه برخی از رفتار های تحقیر آمیز آورده شده اند:
- گَسلایت کردن (دستکاری روانی)
- اظهارات توهین آمیز یا تحقیر کننده
- صحبت کردن با لحنی از بالا به پایین
- صدا زدن با القاب توهین آمیز
- گفتن حرف های آزار دهنده به بهانه ی «شوخی»
- رفتار کردن با شما طوری که انگار نادان هستید
- اظهارنظرهای طعنه آمیز یا کنایه دار
- قطع کردن حرف شما هنگام صحبت
- توضیح دادن مردانه Mansplaining یا «مَنسپلِینینگ» (یعنی وقتی مردی موضوعی را به زنی با اعتماد به نفس بیش از حد و به شکلی تحقیر آمیز توضیح می دهد، طوری که انگار او هیچ دانشی در آن زمینه ندارد)
- زیر سوال بردن توانایی شما در انجام کاری
تأثیر رفتارهای تحقیرآمیز بر روابط عاشقانه
به گفته کارینا اس. هِستر، درمانگر خانواده و ازدواج، رفتارهای تحقیر آمیز در یک رابطه صمیمی می توانند الگوی ارتباطی سوء استفادهگرانه ایجاد کنند و برای کسی که مورد این رفتارها قرار می گیرد، درد عاطفی به همراه داشته باشند.
فردی که از جانب شریک عاطفی اش با چنین رفتاری مواجه می شود، از نظر روانی و عاطفی آسیب می بیند.
«اگر شریکی دارید که رفتار تحقیر آمیز دارد، بسیار مهم است که از سلامت روان خود محافظت کنید، چرا که هدف قرار گرفتن از سوی فردی که شما را تحقیر می کند می تواند عزت نفس شما و کیفیت رابطه تان را تحت تأثیر منفی قرار دهد»، متز میگوید. «یکی از خطرات بودن در کنار شریکی که رفتار تحقیرآمیز دارد این است که فرد تمایل پیدا میکند برای محافظت از خود در برابر نظرات بیاهمیت و توهینآمیز شریکش، کمتر صحبت کند و از برقراری ارتباط فاصله بگیرد.»
دلایل رفتار های تحقیر آمیز
رفتارهای تحقیر آمیز معمولاً از سوی افرادی بروز می کند که احساس ناامنی دارند، میل به کنترل دیگران دارند و از آسیب پذیر بودن می ترسند. پژوهش ها نشان می دهند که افرادی که دچار اختلال شخصیت خودشیفته هستند، اغلب رفتارهای تحقیر آمیز نسبت به دیگران از خود نشان می دهند. ممکن است فردی که چنین رفتاری دارد حتی متوجه نباشد که رفتارش مشکل ساز و آزار دهنده است. با این حال، اعمال و گفته های او بسیار گویا هستند و تأثیر زیادی بر دیگران می گذارند.
چگونه با یک شریک تحقیر کننده کنار بیاییم
اگر مورد توهین قرار گرفته اید، با شما طوری رفتار شده که گویی فردی پایین مرتبه هستید و احساس کرده اید که افکار و احساساتتان بی اهمیت هستند، فکر کردن به رویارویی با کسی که باعث این وضعیت شده می تواند دلهره آور باشد.
با این حال، ماندن در یک رابطه ناسالم به سلامت روان و عاطفی شما آسیب می زند. اما اقداماتی وجود دارد که می توانید انجام دهید تا از جایگاهی سالم تر عمل کنید.
۱. رویارویی با پارتنرتان
بهترین واکنش نسبت به رفتار تحقیر آمیز، بیان مستقیم و متعادل این است که این رفتار چه حسی در شما ایجاد می کند، نه اینکه شما هم با همان لحن تحقیر آمیز پاسخ دهید.
از پارتنرتان بپرسید چرا رفتار تحقیر آمیز دارد؟
برای برخی افراد، رفتار تحقیر آمیز ممکن است به عادتی طبیعی تبدیل شده باشد. کمک کردن به آن ها برای فکر کردن به آنچه انجام می دهند و چرایی آن، می تواند نخستین گام برای تغییر الگوی رابطه تان باشد.
وقتی افراد با دیگران رفتار تحقیر آمیز دارند، معمولاً انتظار ندارند که کسی این رفتارشان را به چالش بکشد. وقتی از کسی صادقانه بپرسید که چرا چنین حرف تحقیر آمیزی زده یا چرا می خواهد بی رحم و آزاردهنده باشد، ممکن است غافلگیر شود و به الگوی رفتاری ای فکر کند که برایش عادی شده
داشتن چنین گفت و گویی می تواند برای رابطه مفید باشد و به ایجاد مرزهایی ضروری و سالم منجر شود.
۲. یافتن یک زوج درمانگر
یک شخص سوم بی طرف و حرفه ای می تواند به هر دوی شما کمک کند تا ریشه رفتار تحقیر آمیز را پیدا کنید. اگر شریک شما به دلیل احساس تهدید، ناامنی یا داشتن آسیبهای حلنشده رفتار تحقیرآمیز دارد، یک درمانگر میتواند در برخورد با این مسائل به شما کمک کند.
«زوج درمانگر می تواند به هر دو طرف ابزارهایی ارائه دهد تا نحوه تعامل آنها با یکدیگر بهبود یابد و مسیر ارتباطشان به سوی رابطه ای سالم تر هدایت شود. اگر هر دو نفر تمایل به شنیدن، تلاش کردن و یادگیری داشته باشند، شرکت در جلسات درمانی می تواند تجربه ای ارزشمند در جهت رشد و تقویت رابطه باشد.»
۳. حفاظت از سلامت روان خود
اگرچه ممکن است شما و پارتنرتان در حال مواجهه با رفتارهای تحقیر آمیز او باشید، اما همچنان لازم است از خودتان مراقبت کنید. این مراقبت شامل تقویت عزت نفس و مقابله با تأثیرات منفیِ کلمات و رفتارهای آسیب زننده ی شریکتان است.
۴. اگر احساس ناامنی می کنید، ترک کنید
اگر پارتنرتان به هر شکلی باعث شود که احساس تهدید کنید، یا خطر خشونت فیزیکی وجود داشته باشد، باید کمک بگیرید. صرفنظر از هر تصمیمی که برای ادامه راه می گیرید، سلامت شما باید در اولویت اول باشد. درمان فردی نیز می تواند به شما کمک کند تا وضعیت سوء استفاده گرانه را پردازش کرده و از آن خارج شوید.
در هر صورت، سلامت شما باید مهمترین اولویت باشد.
منبع:
https://www.verywellmind.com/how-do-you-deal-with-a-partner-who-is-condescending-7484593
