مطالعه‌ای نشان می‌دهد که چاقی با کاهش حجم مغز ارتباط دارد.

در مطالعه‌ای از تصویربرداری عصبی که به‌تازگی در چین انجام شده، نشان می‌دهد که شاخص توده بدنی (BMI) بالاتر (چاقی) با کاهش حجم مغز و افزایش آسیب به ماده سفید مغز مرتبط است. این مطالعه که در مجله “Health Data Science” منتشر شده است، نشان داد افراد زیر ۴۵ سال با شاخص توده بدنی بالا، حجم مغزی مشابه افراد ۱۲ سال مسن‌تر از خود را داشتند، که تأثیر احتمالی چاقی بر سلامت مغز را برجسته می‌سازد.

چاقی به عنوان تجمع بیش از حد چربی در بدن تعریف می‌شود که خطر ابتلا به مشکلات سلامتی، از جمله بیماری قلبی، دیابت و برخی سرطان‌ها را افزایش می‌دهد. چاقی به یک نگرانی بزرگ بهداشت عمومی تبدیل شده و سازمان بهداشت جهانی گزارش می‌دهد که بیش از یک میلیارد نفر در جهان چاق محسوب می‌شوند. شیوع چاقی همچنان در کشورهای توسعه‌ یافته و در حال توسعه در حال افزایش است که این روند به عواملی نظیر مصرف بالای غذاهای پرانرژی و سبک زندگی کم‌تحرک مرتبط است.

شاخص توده بدنی، معیاری رایج برای تعریف چاقی است و با تقسیم وزن فرد به کیلوگرم بر مجذور قدش (به متر مربع) محاسبه می‌شود. شاخص توده بدنی ۳۰ یا بالاتر نشان‌دهنده چاقی است و شاخص بین ۲۵ تا ۲۹.۹ به عنوان اضافه‌ وزن طبقه‌بندی می‌شود. با توجه به نرخ رو به رشد چاقی، محققان از جمله نویسنده اصلی مطالعه، هان لو، به بررسی تأثیرات بالقوه بلندمدت چاقی بر سلامت مغز پرداختند.

هان لو و همکارانش فرض کردند که شاخص توده بدنی بالا (یعنی چاقی) ممکن است در درازمدت اثرات مضری بر سلامت مغز داشته باشد. آن‌ها یک مطالعه تصویربرداری عصبی به عنوان بخشی از مطالعه کایلوان انجام دادند؛ یک مطالعه هم‌گ روهی طولانی‌ مدت روی بزرگسالان در استان هبئی چین که از سال ۲۰۰۶ شروع شده و مجموعه‌ای گسترده از شاخص‌ های سلامتی از جمله شاخص توده بدنی و داده‌های تصویربرداری عصبی را در طول زمان ردیابی می‌کند و مبنای غنی برای بررسی اثرات احتمالی شاخص توده بدنی بر مغز فراهم می‌آورد.

جزئیات تحقیق

پژوهشگران بر روی داده‌های ۱۰۷۴ شرکت‌کننده که از سال ۲۰۲۰ حداقل یک بار تصویربر داری مغناطیسی (MRI) انجام داده بودند، تمرکز کردند. این شرکت‌کنندگان که بین ۲۵ تا ۸۳ سال سن داشتند، داده‌های شاخص توده بدنی خود را در یک دوره ۱۶ ساله جمع‌ آوری کرده بودند که به محققان امکان بررسی مواجهه تجمعی با شاخص توده بدنی را می‌ داد. هر شرکت‌کننده به‌ طور میانگین پنج ارزیابی بالینی در طول دوره مطالعه داشت که شامل اندازه‌گیری‌ های شاخص توده بدنی و تصویربرداری مغزی بود. میانگین سنی شرکت‌ کنندگان ۵۵ سال بود و ۴۴ درصد آن‌ها را زنان تشکیل می‌ دادند.

نتیجه تحقیق

مطالعه ساختارهای مغزی شرکت‌ کنندگان را در ارتباط با شاخص توده بدنی تجمعی آن‌ها مورد تحلیل قرار داد. پژوهشگران شرکت‌ کنندگان را به سه گروه شاخص توده بدنی بالا، متوسط و پایین تقسیم کردند و دریافتند که افراد با شاخص توده بدنی بالا، تمایل به داشتن حجم‌های کوچکتر مغزی و کاهش حجم مایع مغزی-نخاعی داشتند. تفاوت‌های حجم مغزی به‌طور میانگین حدود ۸ تا ۹ میلی‌ لیتر در مقایسه با افرادی که شاخص توده بدنی پایین‌ تری داشتند بود.

در میان بزرگسالان جوان‌ تر، تفاوت‌ های حجم مغزی حتی بارزتر بود. بین شرکت‌کنندگان زیر ۴۵ سال، کسانی که شاخص توده بدنی بالایی داشتند، حجم مغزی حدود ۱۴ تا ۱۸ میلی‌ لیتر کمتر از افرادی با شاخص توده بدنی پایین داشتند. حجم مایع مغزی-نخاعی در افراد با شاخص توده بدنی بالا نیز حدود ۱۸ میلی‌ لیتر کمتر بود. این تغییرات معادل حدود ۱۲ سال پیری زودرس مغزی در گروه با شاخص توده بدنی بالا در مقایسه با گروه با شاخص توده بدنی پایین بود.

علاوه بر این، محققان یک تحلیل ژنتیکی به نام تصادفی‌ سازی مندلی انجام دادند که با استفاده از داده‌ های ژنتیکی، به بررسی روابط علّی بین شاخص توده بدنی بلندمدت و ساختار مغز کمک می‌کند.

تحلیل تصادفی‌سازی مندلی نشان داد که بین شاخص توده بدنی بالا و کاهش حجم ماده خاکستری مغز رابطه علّی ژنتیکی وجود دارد. این تحلیل ژنتیکی تغییرات خاصی در مغز مرتبط با شاخص توده بدنی بالا را شناسایی کرد که نشان می‌دهد شاخص توده بدنی می‌تواند به‌طور مستقیم بر ساختار مغز تأثیر بگذارد، نه فقط از طریق عوامل سبک زندگی بلکه همچنین به واسطه پیوندهای زیستی ذاتی. قابل توجه است که شاخص توده بدنی بالا با افزایش تراکم در رشته‌های پروجکشن مغز که در ارتباطات طولانی‌مدت مغزی و کنترل عملکردهای حرکتی و حسی نقش دارند، همراه بود.

نویسندگان مطالعه نتیجه‌ گیری کردند: “شاخص توده بدنی بالا با کاهش حجم مغز، افزایش حجم ضایعات ماده سفید مغز و یکپارچگی میکرو ساختاری غیرطبیعی در رشته‌های پروجکشن مرتبط است. برای بزرگسالان زیر ۴۵ سال، شاخص توده بدنی باید زیر ۲۶.۲ کیلوگرم بر متر مربع حفظ شود تا سلامت مغز بهتری داشته باشند.”

این مطالعه پیوند بین شاخص توده بدنی و ویژگی‌های ساختاری مغز را روشن می‌ سازد، اما داده‌های تصویربرداری عصبی تنها یک بار گرفته شده است و این امر نیاز به تحقیقات بیشتر برای ارزیابی تغییرات بلندمدت در چندین نقطه زمانی را باقی می‌ گذارد.

علاوه بر این، این مطالعه از شاخص توده بدنی به عنوان شاخص چربی بدن استفاده کرده است، در حالی که شاخص توده بدنی به تنهایی همیشه نمی‌تواند ترکیب بدن را به‌دقت نشان دهد. در نهایت، از آنجا که تحلیل ژنتیکی بر روی شرکت‌ کنندگان از نژاد اروپایی انجام شده است، نتایج ممکن است به‌ طور کامل به کل جمعیت مطالعه تعمیم نیابد. مطالعات آینده باید به تصویربرداری طولی و اندازه‌گیری ترکیب بدن توجه کنند تا این محدودیت‌ها برطرف شود.

این مقاله با عنوان “ارتباط بین شاخص توده بدنی و سلامت مغز در بزرگسالان: یک مطالعه هم‌ گروهی ۱۶ ساله مبتنی بر جمعیت و مطالعه تصادفی‌سازی مندلی” توسط هان لو، نا زنگ، منگی لی، جینگ سان، نینگ وو، مینگزه شو، چیان چن، شین یو ژائو، شو هوآ چن، ونژوان لیو، شیاوشوای لی، پنگفی ژائو، مکس وینترمارک، ینگ هوی، جینگ لی، شوالینگ وو و ژنچنگ وانگ نوشته شده است.

منبع:

https://www.psypost.org/higher-body-mass-index-is-associated-with-smaller-brain-volume-study-finds/