ثین سپو (Thinspo) کوتاهشده ی واژه ی «تین سپریشن» (Thinspiration) است و به محتوایی اشاره دارد که لاغری را تبلیغ می کند و برای رسیدن به اندامی لاغر، الگوهای ناسالمِ خوردن و ورزش (اختلالات خوردن) را تشویق می نماید. این جریان از شبکه های اجتماعی آغاز شد و دنبال کنندگان بسیاری پیدا کرده است.
«این محتوا بهشدت آسیبزا است، زیرا رفتارهای مرتبط با اختلالات خوردن را تشویق میکند و باعث افزایش نارضایتی از بدن میشود.»
— الیزابت آلتونکارا ، کارشناس ارشد مددکاری اجتماعی، مدیر آموزشِ «انجمن ملی اختلالات خوردن» (LMSW)
محتوای «ثین سپو» (Thinspo – مخفف Thinspiration یا الهامبخشی برای لاغری) مروج لاغری است و هدف آن این است که به عنوان منبع الهامی برای دستیابی به اندامی ناسالم عمل کند.
تصاویری که در شبکه های اجتماعی برای ترویج ثین اسپو منتشر میشوند، معمولاً شامل ستون فقرات و استخوانهای کتف بیرونزده و چهرههای تکیده و نحیف هستند. این تصاویر با پیامهایی همراهند که عادات ناسالم را تشویق میکنند؛ شعارهایی مانند «دخترهای زیبا غذا نمیخورند» و «شام نخور تا لاغرتر شوی». برخی از هشتگهای مرتبط با این نوع محتوا عبارتند از: #thinspiration، #thinspo، #skinny و #thin.
«پرو-آنا» (Pro-Ana) و «پرو-میا» (Pro-Mia) چیست؟
«پرو-آنا» به وب سایت ها و محتوایی اشاره دارد که با وجود اینکه بی اشتهایی عصبی (آنورکسیا) یک اختلال خوردن است، تصویر مثبتی از آن ارائه میدهند.
افراد مبتلا به بی اشتهایی عصبی (آنورکسیا) معمولاً از خوردن غذا اجتناب میکنند یا مصرف غذای خود را به شدت محدود میکنند. این افراد همچنین ممکن است به دلیل ترس از افزایش وزن، فارغ از اینکه چقدر کمبود وزن دارند، رژیمهای سخت بگیرند یا بیش از حد ورزش کنند. دلیل این امر آن است که بی اشتهایی عصبی و سایر اختلالات خوردن، نوعی اختلال روانی محسوب میشوند که در آنها فرد غالباً ادراک تحریفشدهای از وزن و فرم بدن خود دارد.
از سوی دیگر، «پرو-میا» به وب سایت ها و محتوایی اشاره دارد که پرخوری عصبی (بولیمیا) را ترویج میکنند. بولیمیا یک اختلال خوردن است که در آن فرد به طور مداوم دچار دوره های پرخوری افراطی (Bingeing) میشود و سپس برای جلوگیری از افزایش وزن، با ایجاد استفراغ عمدی یا مصرف داروهای ملین سعی میکند غذاهای خورده شده را دفع کند.
دکتر سینتیا ام. بولیک (Cynthia M. Bulik)، مؤسس و مدیر «مرکز تعالی اختلالات خوردن در دانشگاه کارولینای شمالی»، در این باره میگوید: «در حالی که محتوای پرو-آنا و پرو-میا، آشکارا بی اشتهایی عصبی و پرخوری عصبی را به عنوان یک “سبک زندگی” تحسین میکنند، محتوای ثینسپو (Thinspo) به شکلی نامحسوستر و پنهانتر، دقیقاً همان رفتارها را تشویق میکند.»
نکته: Ana مخفف Anorexia (بیاشتهایی عصبی) و کلمه Mia مخفف Bulimia (پرخوری عصبی) است و پیشوند Pro در اینجا به معنای «طرفدار و مروج» است.
محتوای «ثین سپو» می تواند برای افراد مبتلا به اختلالات خوردن، بهشدت محرک (Triggering) باشد
دکتر بولیک در این باره میگوید: «[محتوای ثین سپو] میتواند برای افرادی که در حال حاضر با اختلالات خوردن دست و پنجه نرم میکنند، کسانی که در گذشته سابقه ابتلا به این اختلالات را داشته اند و همچنین افرادی که مستعد ابتلا به اختلالات خوردن هستند، به شدت محرک و برانگیزاننده (Triggering) باشد.»
از آنجا که «ثین سپو» استاندارد های بدنی دست نیافتنی و غیرممکنی را ترویج میکند، میتواند لطمه سنگینی به عزتنفس افراد وارد کند.
آیا «ثین سپو» همان ترند «هروئین شیک» (Heroin Chic) است؟
هروئین شیک به سبک و ظاهری اشاره دارد که در دهه ۱۹۹۰ میلادی به دلیل ظاهر مدل ها در تبلیغات و آگهیهای تجاری (مانند تبلیغات کالوین کلاین) محبوب شد. ظاهر این مدل ها شبیه به افرادی بود که هروئین یا سایر مواد مخدر سنگین مصرف می کردند؛ یعنی به شدت لاغر، با حلقه های تیره زیر چشم، و موهای به هم ریخته و شلخته.
مفاهیم و باورهای زیربنایی در ثین اسپو و هروئین شیک مشابه یکدیگرند؛ چرا که هر دو، ظاهری را مورد تجلیل و ستایش قرار می دهند که از طریق درگیر شدن در رفتارهای خطرناک برای سلامتی به دست آمده است
ثین سپو و اختلالات خوردن
به گفته آلتونکارا، ثین اسپو می تواند به اختلالات خوردن دامن بزند؛ زیرا ممکن است منجر به وسواس فکری نسبت به لاغری شود و همین امر، الگوهای مختل تغذیه و ورزش را تحریک کند.
در یک مطالعه در سال ۲۰۲۳، محققان بررسی کردند که آیا مواجهه با محتوای مروج ثیناسپو و «فیتاسپریشن» (Fitspiration – ورزش افراطی برای رسیدن به تصویر بدنی ایدهآل) میتواند نارضایتی از بدن (BD)، میزان شادکامی، و الگوهای خوردن مختل (DE) مانند پرخوری دوره ای/رفتارهای جبرانی (تخلیه ای)، محدودسازی شدید غذا و ورزش افراطی را در زنان پیشبینی کند یا خیر.
یافتههای پژوهشگران نشان داد که ثین سپو با افزایش نارضایتی از بدن و تمایلات مرتبط با اختلالات خوردن ارتباط مستقیم دارد.
با توجه به اینکه این موضوع یک پدیده اینترنتی است و برچسبگذاری دقیق یک وب سایت به عنوان ثیناسپو یا فیتاسپو دشوار است، پژوهشهای ساختاریافته و سیستماتیک چندانی روی خودِ اختلالات خوردن در این زمینه انجام نشده است.
ثین سپو و تصویر بدنی
نارضایتی از بدن، یک عامل خطر مهم در ابتلا به اختلالات خوردن محسوب می شود. افرادی که در معرض محتوای ثین سپو قرار می گیرند، ممکن است نارضایتی از بدن، درک تحریف شده از ظاهر فیزیکی خود، و احساساتی نظیر شرم، اضطراب و خودآگاهی مفرط و آزاردهنده نسبت به بدنشان را تجربه کنند
پژوهش ها نشان می دهند که سن، عاملی تعیینکننده در میزان تأثیرپذیری از محتوای شدیداً بصری در شبکه های اجتماعی است و این محتوا بیشترین تأثیر منفی را بر گروه های زیر می گذارد:
نوجوانان کم سن و سال تر
زنان و سایر گروه هایی که ظاهر خود را به شدت با میزان جذابیت و ارزش وجودی شان پیوند می زنند
ثیناسپو “لاغرتر شدن” را به عنوان انگیزه اصلی برای ورزش، رژیم غذایی و حتی روشهای بسیار ناسالمتر برای رسیدن به “ایدهآل لاغری” قرار میدهد
ثین سپو از راه های زیر بر تصویر بدنی اثرات مخرب می گذارد:
مقایسه مداوم خود با افرادی که ظاهر خاصی دارند و به عنوان «ایدهآل بدنی» معرفی می شوند
احساس حقارت و کهتری نسبت به کسانی که استاندارد های لاغری ترویج شده در جامعه را برآورده می کنند
احساس شکست و ناتوانی در مسیر تلاش برای رسیدن به اهداف لاغری
تشویق به رفتارهای ناسالم برای رسیدن به اندام ایده آل لاغر
عدم احساس رضایت دائمی و اینکه هیچگاه به اندازه کافی خوب یا لاغر نیستید
ناتوانی در درک این واقعیت که برای بسیاری از افراد دارای اندام به ظاهر ایدهآل، حفظ این ظاهر شغل تمام وقت آن هاست و مربیان اختصاصی، بودجه مالی و زمانی در اختیار دارند که عموم مردم از آن برخوردار نیستند
احساس دائمی و فرساینده مبنی بر اینکه همواره «باید» کارهای بیشتری برای لاغری انجام دهید
سلب لذت طبیعی از حرکت و ورزش، زیرا همیشه از آن صرفاً به عنوان ابزاری برای رسیدن به یک ایده آل دست نیافتنی استفاده می شود.
چگونه یک تصویر بدنی سالم بسازیم؟
راهکارهای زیر می توانند به پرورش و تقویت یک تصویر بدنی سالم و واقع گرایانه کمک کنند:
۱. باورهای خود را درباره غذا و ادراک بدنی بازبینی کنید
بررسی باورها، نگرش ها و رفتارهای خود پیرامون غذا، ظاهر جسمانی و تصویر بدنی، و شناسایی رفتارهایی که در ایجاد یک تصویر بدنی منفی نقش دارند، نخستین گام است.
برای مثال، میتوانید افکار خود را درباره هر یک از این موارد یادداشت کنید و بکوشید ریشه این تفکرات و نحوه تأثیرگذاری آنها را بر احساسی که نسبت به بدنتان دارید، کشف و درک نمایید.
۲. برای کارکردهای بدنتان ارزش و احترام قائل شوید
به جای تمرکز بر آنچه در بدنتان «نقص» یا «ایراد» به نظر می رسد، سعی کنید بابت تجربیات و تواناییهایی که بدنتان در جهان برای شما فراهم میکند، سپاسگزار باشید.
یکی از راه های رسیدن به این نگرش، بهره گیری از تکنیک های ذهنآگاهی (Mindfulness) است که هماهنگی و ارتباط عمیقتری با بدن ایجاد میکنند؛ تکنیک هایی مانند «تنفس مربعی» (Square Breathing) یا «تنفس موجی» (Wave Breathing) که به شما کمک میکنند از قدرت تنفس برای تجربه آرامش و سرزندگی بهره ببرید.
یک «سیاهه بدنی» (Body Inventory) تهیه کنید و بر تمام راه هایی که بدنتان به حضور و حرکت شما در زندگی کمک می کند، متمرکز شوید؛ برای نمونه، به این فکر کنید که ریه هایتان چگونه امکان تنفس را برای شما فراهم می آورند یا بینیتان چگونه بوی خوش گل ها را به شما هدیه می دهد.
۳. از تله مقایسه اجتناب کنید
هنگامی که در معرض محتوا و تصاویر مروج یک ظاهر ایدهآل خاص در شبکه های اجتماعی قرار میگیرید، سعی کنید دیدگاهی واقع بینانه و نقادانه نسبت به ماهیت آن پیام ها اتخاذ کنید. با این نگرش می توانید از مقایسه بدن خود با آن تصاویر دست کاری شده دوری کنید.
همچنین، حساب هایی را که در شبکه های اجتماعی رفتارهای ناسالم را عادی سازی میکنند یا باعث ایجاد احساس حقارت و ناخوشایند در شما نسبت به خودتان می شوند، شناسایی کرده و آنها را آنفالو کنید.
همواره به خود یادآوری کنید که تصاویر شبکه های اجتماعی فیلتر دارند و صرفاً گلچینی از بهترین زاویه های زندگی دیگران هستند. همیشه نسبت به محتوایی که مصرف میکنید هشیار باشید و تأثیر آن را بر روان خود ارزیابی کنید.
۴. فهرستی از ویژگی های مثبت غیر جسمانی خود تهیه کنید
بین پنج تا ده ویژگی مثبتی را که در خود دوست دارید و هیچ ارتباطی با ظاهر جسمانی شما ندارند یادداشت کنید؛ مواردی مانند یک دوست وفادار بودن، عملکرد حرفه ای موفق، فعالیت های داوطلبانه و همدلانه، و مواردی از این دست.
بهمرور موارد بیشتری به این فهرست اضافه کنید و آن را مرتباً مرور نمایید؛ بهویژه در لحظاتی که متوجه میشوید در حال انتقاد و سختگیری نسبت به ظاهر جسمانی خود هستید.
۵. با افراد حمایتگر و مثبت وقت بگذرانید
اگر مدام در محیطی حضور داشته باشید که در آن ظاهر جسمانی و اندازه بدن ارزشگذاری میشود، بحثهای مکرر پیرامون سایز وجود دارد یا فرهنگ ثیناسپو بازتولید میشود، فاصله گرفتن از این وسواس ها بسیار دشوار خواهد بود.
تلاش کنید با افرادی معاشرت کنید که شما را برای آنچه که اکنون به عنوان یک انسان هستید می پذیرند و حمایت میکنند. نگاه مثبت و سازنده آنها، مسیر احساس رضایت و آرامش نسبت به خود را هموارتر میسازد.
منبع:
https://www.verywellmind.com/thinspo-and-body-image-7564396
