فیلم های ترسناک برای بسیاری از افراد فقط ترسناک نیستند—این فیلم ها یک فرار هیجانانگیز هستند که ترس و هیجان را ترکیب میکنند. اما چه چیزی مردم را به تماشای فیلمهای ترسناک سوق میدهد؟ یک مطالعه جدید نشان داد که لذت یک فرد از فیلم های ترسناک با کنجکاوی او درباره موضوعات مبهم، واقعگرایی صحنهها و شدت ترسی که احساس میکند، مرتبط است. نتایج این تحقیق در نشریه “Scientific Reports” منتشر شد.
فیلم های ترسناک، به همراه سایر فعالیت های مرتبط با ترس مانند خانه های جن زده و سواری های هیجانانگیز، به طور فزایندهای محبوب شدهاند. اگرچه ترس معمولاً واکنش های ناخوشایندی را به همراه دارد، بسیاری از طرفداران فیلم های ترسناک توصیف میکنند که ترکیبی از هیجان و لذت را از این فیلم ها تجربه میکنند. تحقیقات قبلی اشاره میکنند که هیجان می تواند ناشی از تحریک پذیری ناشی از ترس باشد و اگر این تحریک پذیری به عنوان چیزی مطلوب دیده شود، میتواند به لذت تبدیل شود. با این حال، عوامل دقیقی که به برخی افراد اجازه می دهد ترس و هیجان را به عنوان تجربیات لذت بخش در نظر بگیرند، هنوز مشخص نیست.
به گفته نویسنده مطالعه، بوتوند کیس، دانشجوی دکترا و پژوهشگر در مؤسسه روانشناسی دانشگاه پچ و عضو آزمایشگاه ادراک بصری و احساسات “گروه تحقیقاتی ما عمدتاً به این موضوع علاقهمند است که چگونه محتوای تهدید آمیز یا نا خوشایند را درک میکنیم، تمرکز اصلی ما بر روی فوبیهای خاص است، جایی که محتوای تهدید آمیز یا نا خوشایند اضطراب و اجتناب را تحریک میکند. در مورد فیلم های ترسناک، چنین محتوایی نیز وجود دارد و برخی از افراد به همین دلیل به دنبال آنها میروند. این به ما دیدگاهی کمی متفاوت درباره ارزیابی چنین محتوایی میدهد.”
درباره تحقیق
برای انجام این مطالعه، محققان ۵۵۸ شرکت کننده را انتخاب کردند و از آن ها خواسته شد که پرسشنامه های آنلاین را پر کنند. این نظرسنجی ها اطلاعاتی درباره عادات تماشای فیلم شرکت کنندگان، تنظیم عواطف عمومی، کنجکاوی درباره موضوعات نا خوشایند، اعتقاد به ماوراء الطبیعه، حساسیت به تنفر و ویژگی های شخصیتی مرتبط با ماجراجویی و هیجان طلبی را جمعآوری کردند.
پس از تکمیل پرسشنامه هاا، شرکتکنندگان ده صحنه کوتاه از زیر مجموعه ای از ژانرهای مختلف فیلمهای ترسناک، مانند فیلمهای ماوراء الطبیعه، روانشناختی و هیولاها را تماشا کردند. پس از هر صحنه، آن ها تجربه خود را از نظر هیجان انگیز بودن، لذت بخش بودن، ترسناک بودن، تنفرآور بودن و واقعگرایی ارزیابی کردند.
محققان دریافتند که احساسات ترس، حس واقعیت در صحنهها و کنجکاوی درباره موضوعات نا خوشایند همگی پیش بینیکننده های قوی هیجان و لذت هستند. این نشان میدهد که افرادی که نسبت به موضوعات ترسناک بسیار کنجکاو هستند یا میتوانند به راحتی صحنههای ترسناک را واقعی ببینند، ممکن است فیلم های ترسناک را هیجان انگیزتر و سرگرمکننده تر بیابند. ترس به ویژه با هیجان و لذت مرتبط بود، که نشان میدهد هیجان ناشی از ترس خود یک عامل قوی در جذابیت فیلم های ترسناک است.
از سوی دیگر، صحنه هایی که سطح بالایی از تنفر را بر می انگیختند، معمولاً لذت را کاهش می دادند. هر چند که این مسئله تأثیری بر سطح هیجان نداشت. به نظر می رسد که تنفر، بهجای افزودن به هیجان، یک عنصر نا خوشایند را معرفی میکند که لذت را برای برخی بینند گان کم میکند.
به گفته کیس “رویکردهای قبلی بین لذت و هیجان تمایز قائل نشده بودند. در مقابل، تحقیقات کنونی ما نشان می دهد که اگر چه این دو مفهوم بسیار مشابه هستند، تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار میگیرند. لذت بیشتر تحت تأثیر تنفر ادراک شده قرار دارد، در حالی که هیجان بیشتر تحت تأثیر ترس ادراکشده است.”
چندین ویژگی که محققان در ابتدا فکر می کردند ممکن است بر لذت و هیجان تأثیر بگذارند، در واقع تأثیر کمی یا هیچ تأثیری نداشتند. بهعنوان مثال، تمایل یک فرد به ماجراجویی و هیجان طلبی – که ویژگیای مرتبط با جستجوی تجربیات جدید و شدید است- در این مطالعه بهطور مستقیم با هیچیک از لذت یا هیجان مرتبط نبود.
بهطور مشابه، باورهای شخصی درباره ماوراء الطبیعه، حساسیت عمومی به تنفر و شیوه های خاصی که افراد برای تنظیم عواطف خود استفاده میکنند، به نظر نمی رسد تأثیری بر واکنشهای آنها به صحنه های ترسناک داشته باشد. این موضوع غیر منتظره بود زیرا معمولاً فکر میشود که این عوامل نحوه پاسخ افراد به محرک های مرتبط با ترس را شکل میدهند.
کیس از اینکه جستجوی تجربیات حسی تأثیر مستقیمی بر لذت یا هیجان نداشت، شگفت زده شد. زیرا برخی از بینندگان فیلم های ترسناک می توانند بهعنوان جستجوگران هیجان توصیف شوند و ترس ناشی از آدرنالین را به عنوان پاداش تجربه می کنند. به نظر میرسد که این تأثیر بهطور غیر مستقیم از طریق عوامل دیگر صورت میگیرد.
محدودیت های مطالعه
این مطالعه چند محدودیت قابل توجه دارد. اول اینکه، بیشتر شرکت کنندگان طرفداران فیلم های ترسناک بودند، بنابراین نمونه ممکن است به طور کامل نمایانگر واکنش های جمعیت گسترده تر به محتوای ترسناک نباشد. محدودیت دیگر، عدم وجود تحلیل میانجی بود که میتوانست بینش عمیق تری در مورد چگونگی تأثیر غیر مستقیم برخی ویژگی ها بر لذت و هیجان ارائه دهد.
جمع بندی
به گفته کیس در این تحقیق، ما به بررسی اثرات مستقیم پرداختیم. بنابراین، اگر یک عامل از طریق عامل دیگری تأثیر داشت، نمیتوانستیم آن را شناسایی کنیم. این موضوع نیاز به تحلیل های پیچیده تری دارد. علاوه بر این، محتواهای مختلف فیلم های ترسناک کاملاً متفاوت هستند. فقط به تفاوت محتوای یک فیلم ترسناک روانشناختی و یک فیلم ترسناک زامبی فکر کنید. بنابراین، در آینده ممکن است ارزش داشته باشد که این موضوع را در نظر بگیریم.
با بررسی نقش های ترس، واقعگرایی و کنجکاوی نا خوشایند، این مطالعه درک عمیق تری از چگونگی ترکیب منحصر به فرد احساسات منفی مانند ترس و تنفر با هیجان و لذت در فیلم های ترسناک ارائه میدهد و محیطی کنترلشده برای مواجهه با احساسات شدید فراهم میکند.
به گفته کیس برنامه بلندمدت مستقیم ما شناسایی انگیزه های خاصی است که باعث میشود مردم به چنین محتوایی رو بیاورند. به طور غیرمستقیم، ما این فرصت را داریم که عواملی را شناسایی کنیم که بر درک تنفر و ترس تأثیر میگذارند. این میتواند در درک فوبیاهای خاص که در آنها ترس و تنفر اهمیت ویژهای دارند (مانند فوبیای حیوانات یا فوبیای خون-زخم-تزریق) مهم باشد.
منبع:
https://www.psypost.org/why-do-people-enjoy-horror-movies-new-study-sheds-light/
