اختلال سلوک: علائم، علل، درمان

اختلال سلوک الگوی رفتاری مداومی است که با مشکلات عاطفی و رفتاری همراه است. کودکان مبتلا به اختلال سلوک به شیوه های عصبانی، پرخاشگرانه، جدلی و اخلال‌ گرانه رفتار می‌کنند.

اختلال سلوک در کودکان فراتر از رفتار نادرست است؛ این یک وضعیت قابل تشخیص در حوزه سلامت روان است که با الگو های نقض هنجار های اجتماعی و حقوق دیگران مشخص می‌شود. تخمین زده می‌شود که حدود ۳٪ از کودکان در سنین مدرسه به اختلال سلوک مبتلا هستند و این اختلال در پسران شایع‌ تر از دختران است.

علائم

اختلال سلوک فراتر از نافرمانی معمول نوجوانی است و شامل مشکلات جدی رفتاری می‌شود که احتمالاً باعث نگرانی معلمان، والدین، همسالان و سایر بزرگسالان می‌شود. برای تشخیص اختلال سلوک، کودکان باید حداقل سه مورد از این علائم را در طول یک سال گذشته و حداقل یکی از این علائم را در شش ماه گذشته نشان داده باشند:

الف. پرخاشگری نسبت به افراد و حیوانات

•  زورگویی، تهدید یا ترساندن دیگران
•  شروع دعوا های فیزیکی
•  استفاده از سلاح‌ هایی که می‌ توانند آسیب جدی ایجاد کنند
•  بی‌ رحمی فیزیکی نسبت به افراد
•  بی‌ رحمی فیزیکی نسبت به حیوانات
•  دزدی همراه با مواجهه مستقیم با قربانی
• اجبار دیگران به فعالیت‌های جنسی

ب. تخریب اموال

•  آتش‌ سوزی عمدی
• سایر تخریب‌ ها

ج. فریبکاری یا دزدی

• ورود غیر مجاز به خانه، خودرو یا ساختمان
• دروغ‌ گویی برای منافع شخصی
• دزدی بدون مواجهه با قربانی (مانند دزدی از فروشگاه)

د. نقض جدی قوانین

•  شب‌ ماندن خارج از خانه قبل از ۱۳ سالگی
•  فرار از خانه برای حداقل یک شب، حداقل دو بار
•  غیبت از مدرسه که از قبل از ۱۳ سالگی آغاز شده باشد

تأثیرات

اختلال سلوک تنها یک چالش برای مراقبان نیست، بلکه توانایی کودک را برای عملکرد مناسب مختل می‌کند. برخی از حوزه‌ هایی که این اختلال می‌ تواند بر زندگی کودک تأثیر بگذارد، عبارتند از:

۱. تحصیل:

کودکان مبتلا به اختلال سلوک به‌ قدری بد رفتاری می‌کنند که تحصیلشان تحت تأثیر قرار می‌گیرد. این کودکان معمولاً به‌طور مکرر از معلمان خود توبیخ می‌ شوند و ممکن است به مدرسه نروند. کودکان دارای اختلال سلوک در معرض خطر بالاتری برای شکست تحصیلی یا ترک تحصیل هستند.

۲. مشکلات قانونی:

نوجوانان مبتلا به اختلال سلوک همچنین احتمال بیشتری برای مواجهه با مشکلات قانونی دارند. سوء مصرف مواد، رفتار خشونت‌آمیز، و بی‌ توجهی به قوانین ممکن است منجر به زندانی شدن آنها شود.

 ۳. روابط:

کودکان دارای اختلال سلوک در برقراری روابط نیز ضعیف هستند. آنها در ایجاد و حفظ دوستی‌ ها مشکل دارند. روابط آنها با اعضای خانواده نیز به دلیل شدت رفتارها یشان آسیب می‌ بیند.

۴. مسائل جنسی:

این کودکان ممکن است در رفتار های جنسی پرخطر نیز مشارکت کنند. مطالعات نشان می‌ دهند که نوجوانان مبتلا به اختلال سلوک احتمال بیشتری دارند که با شرکای جنسی متعدد ارتباط برقرار کنند و کمتر از وسایل محافظتی استفاده کنند.

تشخیص اختلال سلوک

اختلال سلوک در کودکان می‌تواند توسط یک متخصص سلامت روان یا پزشک تشخیص داده شود. معمولاً پس از تلاش‌ های ناموفق برای اصلاح مشکلات رفتاری در مدرسه و خانه، تشخیص این اختلال انجام می‌شود.

یک متخصص ممکن است با کودک مصاحبه کند، سوابق او را بررسی کند و از والدین و معلمان بخواهد که پرسشنامه‌ هایی درباره رفتار کودک تکمیل کنند. همچنین ممکن است از آزمون‌ های روان‌شناختی و سایر ابزارهای ارزیابی برای بررسی وضعیت کودک استفاده شود.

علل

محققان دقیقاً نمی‌ دانند چرا برخی از کودکان به اختلال سلوک مبتلا می‌شوند. احتمالاً مجموعه‌ ای از عوامل زیستی، روان‌ شناختی و اجتماعی در این موضوع دخیل هستند که اغلب این عوامل با یکدیگر همپوشانی دارند. برخی از عواملی که ممکن است نقش داشته باشند عبارتند از:

اختلالات مغزی:

مطالعات تصویربرداری نشان می‌ دهند که کودکان مبتلا به اختلال سلوک ممکن است در برخی نواحی مغز دچار مشکلاتی باشند. قشر پیشانی (که بر قضاوت تأثیر می‌گذارد) و سیستم لیمبیک (که بر پاسخ‌های احساسی تأثیر می‌گذارد) ممکن است دچار اختلال باشند.

نواقص شناختی:

ضریب هوشی پایین، مهارت‌ های کلامی ضعیف و اختلال در عملکرد اجرایی ممکن است کودکان را در برابر اختلال سلوک آسیب‌ پذیرتر کند.

ژنتیک:

مطالعات نشان می‌ دهند که ژن‌ های ارثی ممکن است مسئول حدود نیمی از رفتارهای ضد اجتماعی باشند. با این حال، محققان هنوز مشخص نکرده‌ اند که کدام مولفه‌ های ژنتیکی به اختلال سلوک کمک می‌کنند.

مسائل اجتماعی:

فقر، محله‌ های بی‌نظم، مدارس ضعیف، فروپاشی خانواده، بیماری‌ های روانی والدین، تربیت سخت‌ گیرانه و نظارت ناکافی همگی با اختلال سلوک ارتباط قوی دارند.

با چه اختلالاتی همپوشانی دارد؟

بسیاری از کودکان مبتلا به اختلال سلوک ممکن است با مشکلات دیگر سلامت روان یا اختلالات شناختی نیز روبرو باشند. این مشکلات می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

• ADHD (اختلال نقص توجه و بیش‌فعالی)
• خودآزاری
•  سوء مصرف مواد
• افسردگی و اضطراب
• اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)
• اختلالات یادگیری

کودکان مبتلا به اختلال سلوک ممکن است در آینده بیشتر در معرض ابتلا به اختلال شخصیت ضد اجتماعی قرار بگیرند.

انواع

اختلال سلوک به سه نوع فرعی تقسیم می‌ شود که بر اساس سنی که علائم برای اولین بار ظاهر می‌شوند، متمایز می‌گردند:

شروع در دوران کودکی: به این معنی است که علائم قبل از سن ۱۰ سالگی ظاهر شده‌ اند.
شروع در دوران نوجوانی:  به این معنی است که علائم این اختلال در دوران نوجوانی شروع شده‌ اند.
شروع نامشخص: به این معنی است که سن دقیق شروع علائم روشن نیست.

در “راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی” (DSM-5) که برای تشخیص اختلالات روانی استفاده می‌  شود، اختلال سلوک به دو نوع با احساسات محدود پروسوشال یا بدون احساسات محدود پروسوشال” (احساسات اجتماعی مثبت) تقسیم می‌شود.

افرادی که احساسات محدود پروسوشال دارند، با بی‌رحمی و پشیمانی اندک  و نبود همدلی شناخته می‌ شوند. آنها به عملکرد خود در مدرسه یا محل کار اهمیتی نمی‌ دهند و احساسات سطحی دارند. هنگامی که این ویژگی‌ ها وجود دارد، ابراز احساسات آنها ممکن است برای دستکاری دیگران استفاده شود.

درمان

درمان اختلال سلوک بستگی به چندین عامل دارد، از جمله سن کودک و شدت مشکلات رفتاری. رایج‌ ترین روش‌ های درمان عبارتند از:

۱. درمان خانوادگی:

والدین، خواهر و برادر ها و دیگر اعضای خانواده ممکن است به منظور درمان با کودک حضور یابند. گاهی اوقات، بهبود روابط میان والدین و کودک می‌ تواند تعاملات خانوادگی را بهبود بخشد.

۲. دارو:

دارویی که به‌طور خاص اختلال سلوک را درمان کند وجود ندارد، اما گاهی پزشکان ممکن است دارو هایی را برای درمان علائم اختلال یا مشکلات روانی دیگر تجویز کنند.

۳. آموزش والدین:

درمان اغلب شامل مراقبان و والدین می‌ شود. والدین ممکن است استراتژی‌ ها و تکنیک‌ های مدیریت رفتار را یاد بگیرند تا در صورت پرخاشگری یا خشونت کودک، ایمنی در خانه افزایش یابد.

۴. رواندرمانی:

درمان فردی ممکن است مفید باشد زمانی که کودک نیاز به یادگیری مهارت‌ های جدیدی مانند مدیریت خشم و کنترل تکانه‌ ها داشته باشد.

۷. مراقبت در مراکز:

در مواردی که رفتار کودک یا نوجوان از کنترل خارج شده باشد، درمان در یک برنامه اقامتی ممکن است ضروری باشد تا از ایمنی همه افراد اطمینان حاصل شود. محیط درمانی ممکن است به مسائل سوء مصرف مواد، رفتار جنسی یا خشونت پرداخته و به کودک کمک کند.

مداخله زودهنگام کلید درمان مؤثر است، بنابراین برای والدین، مربیان و پزشکان مهم است که از علائم اختلال سلوک در کودکان آگاه باشند تا ارجاعات و مداخلات مناسب در زمان مناسب انجام شود.

مقابله با اختلال سلوک

تحقیقات نشان می‌ دهد که شرکت در درمان‌ های روان‌شناختی اجتماعی می‌تواند به کودکان و خانواده‌ها کمک کند تا با اثرات اختلال سلوک مقابله کنند. این روش‌ها معمولاً شامل همکاری با والدین و مراقبان برای یافتن راه‌ های مؤثر در مدیریت رفتار کودک است. این می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• ایجاد ساختار
• اعمال محدودیت‌ ها
•  ارائه دستورالعمل‌ های روشن
• پاداش دادن به رفتار های مثبت
• استفاده از زمان‌ های استراحت پس از رفتار های نادرست یا بروز خشم

هدف نهایی چنین آموزش‌ هایی این است که به والدین و کودکان کمک کند تا تعامل مؤثرتری داشته باشند. این امر می‌ تواند به کاهش تعارض‌ ها و کمک به کودکان در تنظیم بهتر رفتارشان منجر شود.

منبع:

https://www.verywellmind.com/signs-of-conduct-disorder-in-children-4127239