از دست دادن پدر یا مادر میتواند تجربهای عمیق و دگرگونکننده باشد. حضور آنها از زمان تولد، در دوران کودکی و حتی در بزرگسالی بهطور معمول ثابت و همیشگی به نظر میرسد اما مرگ میتواند شوکآور باشد و احساسات پیچیدهای را به وجود آورد.
مقابله با غم و پذیرش فقدان میتواند تجربهای تروماتیک باشد. حتی اگر فردی به سن بزرگسالی رسیده باشد، ممکن است هنوز هم انتظار داشته باشد یا نیاز داشته باشد که والدینش در طول زندگی در کنار او باشند یا شاید فردی رابطهای ناآشکار یا دشوار با والدش داشته و حالا از دست دادن او باعث شده که آشتی یا به پایان رساندن آن رابطه غیرممکن به نظر برسد.
در بریتانیا، هر ۲۰ دقیقه والدین یک کودک یا جوان بزرگسال فوت میکند. احساس خالی بودن، تنهایی یا غم عمیق ممکن است با غم و اندوه همراه باشد، حتی اگر این احساسات بخش اجتنابناپذیر زندگی باشند. فرد ممکن است احساس کند که “پایه” یا حمایت و عشق بیقید و شرط خود را از دست داده است.
با این حال، راههایی وجود دارد که میتوان با احساسات ناشی از غم کنار آمد. مهم است که احساسات به وجود آمده را بپذیریم و فرد نباید برای طی کردن فرآیند غم و اندوه خود را سخت بگیرد. هیچ روش صحیحی برای غمگینی وجود ندارد و پذیرش فقدان زمان مشخصی ندارد و مهلت معینی برای آن تعیین نمیشود.
این مقاله توضیح میدهد که چگونه میتوان با از دست دادن والد کنار آمد و این موضوع چگونه میتواند بر یک فرد تأثیر بگذارد. همچنین مراحل غم و اندوه را توضیح میدهد و به جایی که افراد میتوانند حمایت دریافت کنند، اشاره خواهد کرد.
مقابله با فقدان
زمانی که یک والد از دست میرود، داشتن راهبردهای مقابلهای برای غم و اندوه میتواند در طول این فرآیند کمککننده باشد. مقابله با فقدان برای افراد مختلف ممکن است متفاوت باشد.
برخی ممکن است به دیگران، مانند اعضای خانواده یا دوستان تکیه کنند، در حالی که برخی دیگر ممکن است نیاز داشته باشند زمانی را به تنهایی سپری کنند تا به خود رسیدگی کنند. هیچ روش درستی برای غمگینی وجود ندارد و مهم است که این فرآیند و احساسات را مورد توجه قرار دهیم تا از بروز مشکلات روانی جلوگیری کنیم.
از دست دادن یک والد میتواند ویرانکننده باشد. حتی اگر فرد رابطه نزدیکی با او نداشته باشد، هنوز هم فقدان حضوری را تجربه میکند که از زمان تولد وجود داشته است. حتی اگر انتظار مرگ وجود داشته باشد، فقدان و احساس خالی بودن که فرد ممکن است حس کند، همچنان قابل لمس است.
پذیرش احساسات
مهم است که فرد بپذیرد ممکن است با بسیاری از احساسات استرسزا مواجه شود که ناراحتکننده یا گیجکننده خواهند بود. در برخی لحظات، فرد موجهایی از غم عمیق، دلتنگی برای عزیز از دست رفته و احساسات عمیق خالی بودن را تجربه کند. در زمانهای دیگر، احساس بیحسی یا شوک دارد و نمی تواند هیچ احساسی را پردازش کند.
اگر فردی در رابطه با والدین خود با چالشهایی مواجه بوده باشد، این موضوع نیز ممکن است باعث بروز احساسات متناقض شود. شاید مفید باشد که تشخیص دهیم این احساسات طبیعی و معتبر هستند و بخشی از تجربه انسانی محسوب میشوند. برخی از این احساسات شامل موارد زیرند:
- غم عمیق
- بیحسی و ناباوری احساسی
- خشم
- انکار واقعیت
- مشکلات روانی مانند افسردگی یا اضطراب
- احساس گناه
درک این نکته که راه درستی برای غمگینی وجود ندارد
هنگامی که عزیزی از دنیا میرود، بسیاری از افراد نصیحتهایی ارائه میدهند که اغلب حول محور این موضوع است که زمان درمانگر است، غم و اندوه را دفن کنید و با گذشت زمان تحمل درد آسانتر میشود. اما، هیچ زمان مشخصی برای غم و اندوه وجود ندارد و برخی افراد ممکن است موجهایی از احساسات را برای مدت طولانی تجربه کنند.
هر فرد زندگی، احساسات و مرگ را به شکلی متفاوت تجربه میکند. مهم است که باری اضافه بر غم و اندوه تحمیل نکنیم و اجازه دهیم فرد بدون انتظارات دیگران، غم خود را تجربه کند.
حتی اگر مرگ مورد انتظار باشد، احساساتی مانند شوک و تعجب همچنان ممکن است رخ دهد. مفهوم مرگ پرسشها و احساسات زیادی در مورد هویت ما، زمان ما روی زمین و فناپذیری خودمان به همراه میآورد. این موضوع میتواند غم و اندوه را پیچیدهتر کند و مهم است بدانیم که این امر کاملاً طبیعی است.
مراقبت از خود
از دست دادن والدین ممکن است زمانی باشد که فرد نه تنها به حمایت دیگران نیاز دارد، بلکه به حمایت از خود نیز نیازمند است. اختصاص زمانی برای توجه به خود میتواند به فرد کمک کند تا احساسات متناقض و ناراحتکنندهای که ممکن است تجربه کند را بپذیرد.
در مواجهه با غم و اندوه، گاهی انجام وظایف روزمره مانند دوش گرفتن، رسیدگی به خانه، یا مراقبت از خانواده یا حیوانات خانگی دشوار می شود. فرد میتواند سعی کند از حمایت دیگران بهره مند شود تا این وظایف اضافی را انجام دهند. به خاطر داشته باشید که اشکالی ندارد زمانی متوقف شوید و به احساسات خود توجه کنید.
مراقبت از خود پس از غم و اندوه شامل موارد زیر می شود:
- اطمینان از اولویت دادن به خواب
- اطمینان از اولویت دادن به تغذیه، شاید با خوردن غذاهای مورد علاقه
- اجتناب از موادی که ممکن است به وضعیت روانی آسیب برسانند
- فعال ماندن و انجام کارهایی که بیشترین لذت را به شما میدهند
انجام کاری به یاد آنها و به اشتراکگذاری خاطرات با دیگران
برخی افراد ممکن است دریابند که زنده نگهداشتن یاد والدینشان در زمان غم و اندوه کمککننده است. این بدان معناست که آنها فراموش نمیشوند. برگزاری مراسم یادبود که در آن دوستان و خانواده میتوانند خاطرات و لحظات خود را به اشتراک بگذارند، میتواند راهی زیبا برای کاهش غم و اندوه باشد.
برخی از روشها برای به اشتراکگذاری خاطرات ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- به اشتراکگذاری داستانها با خانواده و دوستان
- صحبت درباره سنتهای خانوادگی
- مرور عکسهای قدیمی با هم
پذیرش خاطراتی که ممکن است ناخوشایند باشند و بخشش
برخی خاطرات ممکن است دردناک باشند و پذیرش آنها دشوار باشد. به عنوان مثال، خاطراتی از آزار، بیتوجهی یا دورانهای ناخوشایند ممکن است به سنگینی بار غم و اندوه بیفزایند. صحبت در مورد اینکه چنین خاطراتی چه احساسی در فرد ایجاد کردهاند با یک مشاور یا درمانگر میتواند کمککننده باشد و به یاد داشته باشید که این گفتگو ممکن است به پیشرفت و بهبود کمک کند.
بخشش مفهومی است که میتواند به رهایی از خشم و کینه کمک کند. در حالی که برخی ممکن است از دست دادن والدین را بهعنوان از دست رفتن فرصتی برای رسیدگی به آسیبهای حل نشده ببینند، این اتفاق در واقع به فرد این فرصت را میدهد که با خود مهربان باشد و بار این خاطرات را رها کند.
جستجوی آرامش در دیگران
اگرچه اختصاص زمان به خود برای نشستن با افکار بدون انتظارات از دیگران مهم است، اما انزوا میتواند غم و اندوه را حتی بیشتر طاقتفرسا کند. پیدا کردن آرامش در کنار خانواده و دوستان میتواند به فرد کمک کند تا از بروز احساسات طاقتفرسا جلوگیری کند.
برخی از راهها برای جستجوی آرامش از دیگران میتواند شامل درخواست از آنها برای:
- انجام کارهای روزمره اگر فرد احساس آمادگی ندارد، مانند مراقبت از کودک یا پخت و پز
- انجام فعالیتهایی که میتواند ذهن را از غم و اندوه یا احساسات قوی دور کند
- فقط گوش دادن به افکار و احساسات فرد باشد
در صورت نیاز، از درمان یا مشاوره کمک بگیرید
در مواجهه با غم و اندوه، درمان میتواند به موارد زیر کمک کند:
- مدیریت مشکلات روانی ناشی از غم و اندوه، مانند افسردگی یا اضطراب
- رها کردن بارهای عاطفی دردناک مانند تلخی، خشم و کینه
- فراهم کردن فضایی امن برای صحبت درباره خاطرات یا احساسات ناراحتکننده
- درک پیچیدگی احساسات
- آموزش راهبردهای مقابلهای برای لحظات دشواری که ممکن است پیش بیاید
- سازگاری با زندگی بدون والدین
مهم است که بپذیریم احساسات تغییر میکنند، دوباره برمیگردند و دوباره میروند. غم و اندوه برای هر فردی متفاوت است و پذیرش این موضوع که فرد ممکن است به حمایت بیشتری نیاز داشته باشد، میتواند به او در مسیر بهبودی کمک کند.
راههایی که میتواند بر یک فرد تأثیر بگذارد
فقدان میتواند به طرق مختلف بر افراد تأثیر بگذارد و غم و اندوه تجربهای متفاوت برای هر فرد است. برخی از راههایی که از دست دادن یک والد میتواند بر یک فرد تأثیر بگذارد شامل موارد زیر است:
- دامنه وسیعی از احساسات متناقض، مانند بیحسی یا ویرانی
- احساس گمشدگی و بیحمایتی
- احساس فقدان عشق بیقید و شرط
- ترس از اینکه آینده بدون والد چگونه خواهد بود
- غم یا پشیمانی بابت اتفاقاتی که در گذشته افتاده است
- تغییر در هویت، از بودن بهعنوان فرزند یک نفر به نسل بزرگتر تبدیل شدن
- احساس گناه به خاطر تجربه آرامش، بهویژه اگر والد در شرایط سلامتی دشواری زندگی میکرد
علاوه بر این، ممکن است تغییرات جسمی نیز در هنگام مواجهه با غم و اندوه رخ دهد، از جمله:
- از دست دادن اشتها
- خواب نامناسب
- اضطراب
- کاهش توانایی در برابر عفونتها
مراحل سوگ پس از از دست دادن یک والد
غم و اندوه میتواند در مراحل مختلفی بروز کند، هرچند تحقیقات نشان میدهد که معمولاً این فرآیند بین ۱ تا ۲ سال به پایان میرسد. اگرچه غم و اندوه خطی نیست و برای هر فرد متفاوت است، معمولاً در پنج مرحله ظاهر میشود. این مدل از الیزابت کوبلر-راس ناشی میشود که در کتاب خود با عنوان «در مورد مرگ و مردن» در سال ۱۹۶۹ منتشر کرد.
۱. انکار
۲. خشم
۳. مذاکره
۴. افسردگی
۵. پذیرش
برخی از مدلها ممکن است بیشتر از پنج مرحله داشته باشند و برای هر فرد، برخی مراحل ممکن است طولانیتر از دیگران باشد.
منبع:
https://www.medicalnewstoday.com/articles/losing-a-parent#stages-of-grief
