رشته دامپزشکی جزو رشتههای دکترای حرفهای است که در اختیار داوطلبان گروه تجربی قرار میگیرد. اکثر افرادی که عاشق حیوانات هستند این رشته را به عنوان رشته دانشگاهی خود انتخاب میکنند. رشته دامپزشکی شاخهای از پزشکی است که به شناخت، پیشگیری، تشخیص و درمان آسیبها و بیماریهای حیوانات با تمرکز ویژه بر بیماریهای مشترک بین انسان و حیوان میپردازد. همچنین نظارت بر مراحل تولید و تضمین سلامت محصولات با منشأ حیوانی مورد استفاده انسان، مانند: محصولات لبنی، گوشتی، پوششی و … دامپروری، رفاه حیوانات از جمله امور مرتبط با دامپزشکی است.
قبولی در رشته دامپزشکی
رشته دامپزشکی در هیچ زیرگروهی قرار ندارد. داوطلبان باید برای قبولی در این رشته به سوالات دروس تخصصی پاسخ دهند. تمامی رشتههای گروه تجربی دارای ضرایب دروس تخصصی یکسانی هستند.
ضرایب دروس تخصصی در کنکور تجربی
- زمین شناسی (ضریب۱)
- ریاضی (ضریب۷)
- زیست شناسی (ضریب۱۲)
- فیزیک (ضریب۷)
- شیمی (ضریب ۹)
رشته دکتری زیر نظر وزارت علوم است. درو اقع، این رشته در دانشگاههای علوم پزشکی تدریس نمیشود و وقتی صحبت از دامپزشکی دانشگاه تهران است، منظور خود دانشگاه تهران است.
کاردانی دامپزشکی
کنکور سراسری رشته دامپزشکی را به دو صورت دکترای عمومی و کاردانی دامپزشکی در اختیار داوطلبان قرار میدهد. داوطلبانی که رتبههای مناسبی در کنکور سراسری به دست میآورند امکان قبولی در رشته دکترای دامپزشکی را دارند. اما داوطلبان با رتبه پایین به راحتی میتوانند در کاردانی دامپزشکی قبول شوند. دانشجویان دوره دکترای دامپزشکی باید به صورت 6 ساله برای کسب مدرک دکترای خود دروس مختلف را مطالعه کنند تا از این مقطع فارغالتحصیل شوند. اما کاردانی دامپزشکی شرایط متفاوتی دارد. دانشجویان دوره کاردانی پس از 2 سال فارغالتحصیل میشوند و برای ادامه تحصیل باید در آزمونهای ارشد و دکتری شرکت کنند.
نکته:
- فارغالتحصیلان رشته کاردانی دامپزشکی امکان تاسیس مطب دامپزشکی را ندارد.
- داوطلبان با مدرک کاردانی امکان فعالیت به عنوان تکنسین دامپزشک یا بهداشت یار دامپزشک را دارند.
- رشته کاردانی دامپزشکی شامل 63 واحد درسی و 22 واحد دروس عملیات درمانگاهی است (به مدت ۲ سال)
لیست دانشگاه ها برای رشته کاردانی دامپزشکی
اردکان
ایلام
بوعلی سینا – همدان
دانشگاه تخصصی فناوریهای نوین آمل
سمنان (محل تحصیل آموزشکده دامپزشکی شهمیرزاد)
لیست دانشگاه های آزاد برای کاردانی دامپزشکی بدون کنکور
دانشگاهای آزاد واحد شبستر، مراغه، ملکان، میانه، ماکو، مهاباد، نقده، سبزوار، بیرجند، شهرکرد، شاهین شهر، گناباد، شوشتر، بهبهان، بجنورد، ابهر، داراب، بیضا، اقلید، گرمسار، زاهد شهر، فیروزآباد، خنج، سنندج، جیرفت، شهربابك، کهنوج، صحنه، رشت، گمیشان، یاسوج، کرمانشاه، بروجرد، بابل، چالوس، ساوه
دروس رشته دامپزشکی
رشته دامپزشکی نیز مانند رشته داروسازی و پزشکی در یک دوره 6 ساله برگزار میشود. دانشجویان پس از گذراندن 130 واحد درسی باید در آزمون جامع پیش درمانگاهی شرکت کنند. دانشجویانی که در این آزمون قبول شوند وارد دوره دوم این رشته میشوند. دانشجویان در این دوره نیز 90 واحد سپری میکنند و وارد دوره درمانگاهی میشوند. آنها در این دوره مراحلی مانند کارورزی (۶ واحد)، اینترن (۲۰ واحد) و پایان نامه (۶واحد) را هم سپری میکنند.
در کل باید 224 واحد درسی را پشت سر بگذارند که خود به چهار گروه تقسیم میشوند که عبارتند از:
۱) دروس پایه (۲۴ واحد)
فیزیک پزشکی ، بیوشیمی، جانورشناسی عمومی، ژنتیک حیوانی، فیزیولوژی، آمار حیاتی
۲) دروس اصلی (۸۹ واحد)
اصول همهگیرشناسی، اصول تغذیه دام، تغذیه اختصاصی دام، تغذیه اختصاصی طیور، آسیبشناسی عمومی، آسیبشناسی اختصاصی، باکتریشناسی عمومی، باکتریشناسی اختصاصی و بیماریهای باکتریایی، کالبدشناسی پایه، کالبدشناسی مقایسهای، انگلشناسی و بیماریهای انگلی، قارچشناسی و بیماریهای قارچی، ویروسشناسی و بیماریهای ویروسی، ایمنشناسی و سرمشناسی، سمشناسی، فارماکولوژی، ماهیشناسی عمومی، جنینشناسی نظری، اصول انتخاب و تلقیح مصنوعی دام، بهداشت و پرورش دام، بهداشت و پرورش طیور، تکثیر و پرورش ماهی، پرورش و بیماریهای زنبور عسل، اصول اصلاحنژاد دام، اصول هوشبری نظری، اصول کالبدگشایی و نمونهبرداری، اصول معاینه دام.
۳) دروس تخصصی ( ۴۹ واحد)
بیماریهای اندامهای حرکتی، بیماریهای متابولیک دام، بیماریهای درونی دامهای بزرگ، بیماریهای درونی دامهای کوچک، بیماریهای تولید مثل دام، بیماریهای طیور، بیماریهای ماهی، بیماریهای مشترک انسان و دام، رادیولوژی دامپزشکی، جراحی عمومی دامهای بزرگ، جراحی عمومی دامهای کوچک، مسمومیتهای دام، مامایی دامپزشکی، کلینیکال پاتولوژی، بهداشت و صنایع شیر، کنترل کیفی و بهداشتی مواد غذایی، صنایع مواد غذایی با منشاء دامی نظری، زبان تخصصی.
۴) دروس بالینی (۱۰ واحد)
عملیات درمانگاهی دامهای بزرگ، عملیات درمانگاهی دامهای کوچک، عملیات درمانگاهی مامایی، عملیات درمانگاهی طیور، کارآموزی
گرایشهای تخصص دامپزشکی
برای رشته دکتری دامپزشکی به تعداد 20 گرایش وجود دارد که میتوانند تخصص خود را در یکی از آنها دریافت کنند؛ اما طبق قوانی وزارت بهداشت، یک سری از گرایشهای دوره علوم پایه پزشکی وجود دارند که دانشجویان میتوانند با شرکت در آزمون مربوطه، در آن گرایشها تحصیل کنند.
۱) رشتههای دکتری تخصصی دامپزشکی
بیماریهای داخلی دامهای کوچک (دستیاری)، بیماریهای داخلی دامهای بزرگ (دستیاری)، کلینیکال پاتولوژی دامپزشکی (دستیاری)، پاتولوژی دامپزشکی، بهداشت و بیماریهای آبزیان (دستیاری)، مامایی و بیماریهای تولید مثل دام (دستیاری)، بهداشت و بیماریهای پرندگان، بیوشیمی بالینی، بهداشت مواد غذایی، جراحی دامپزشکی (دستیاری)، اپیدمیولوژی، بهداشت خوراک دام، رادیولوژی دامپزشکی (دستیاری)، قارچ شناسی، ایمنی شناسی، بیوتکنولوژی، باکتری شناسی، انگل شناسی، دامپزشکی، سم شناسی ویروس شناسی، فناوری تولید مثل در دامپزشکی، فارماکولوژی دامپزشکی، فیزیولوژی بیهوشی و مراقبتهای ویژه دامپزشکی (دستیاری)، آناتومی و جنین شناسی مقایسهای، بافت شناسی مقایسهای
۲) رشتههای دکتری تخصصی دامپزشکی وزارت بهداشت
باکتری شناسی پزشکی، پزشکی مولکولی، حشره شناسی پزشکی و مبارزه با ناقلین، ژنتیک پزشکی، توکسینهای میکروبی، سیاست گذاری سلامت، خون شناسی آزمایشگاهی و علوم انتقال خون، علوم تغذیه، انگل شناسی پزشکی، بیولوژی تولید مثل، علوم اعصاب، علوم سلولی کاربردی، علوم تشریحی، اپیدمیولوژی، بیوشیمی بالینی، ایمنی شناسی پزشکی، مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، بهداشت و ایمنی مواد غذایی، آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، مهندسی بافت، نانو فناوری پزشکی، ویروس شناسی پزشکی، سلامت در بلایا و فوریتها، علوم و صنایع غذایی
خصوصیات و ویژگیهای لازم برای دامپزشکی
- ترسی از حیوانات نداشته باشد (داشتن اطلاعات علمی خوب در مورد حیوانات و علاقه به آنها)
- به شدت صبور و دارای قدرت تجزیه و تحلیل بالایی باشد
- توانایی کار در ساعات طولانی و نامنظم
- داشتن توانایی جسمی
بازار کار رشته دامپزشکی در ایران
حیطه کاری دامپزشکا گسترده است و میتوان گفت آنها میتوانند در مکانهایی که در زیر به آنها اشاره شده است مشغول به فعالیت باشند:
- درمان و آموزش پزشکی،
- وزارت بهداشت،
- مراکز بهداشتی و درمانی و بیمارستانهای وابسته به دستگاههای دولتی
- دانشگاههای علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی
- انستیتو پاستور
- وزارت جهاد کشاورزی
- انستیتو تحقیقات تغذیه و صنایع غذایی
- سازمان تحقیقات و ترویج کشاورزی
- سازمان دامپزشکی
- موسسه سرم و واکسن سازی رازی کشور
و یا
- مسئول بررسی بهداشت و رعایت استانداردها در باغ وحش، اصطبلها، بازارهای فروش حیوانات، مغازههای فروش حیوانات خانگی و …
در صنایعی مانند:
- قبول مسئولیت آزمایش و نظارت بر تولید دارو، محصولات شیمیایی و بیولوژیکی مربوط به حیوانات و …
اما اگر شما به دنبال یک شغل خصوصی و با درآمد بالا هستید، میتوانید برای تأسیس مطب دامپزشکی، داروخانه دامپزشکی و یا مرکز واکسیناسیون دامپزشکی اقدام کنید که البته شرط این مورد در این است که فرد تجربه، مهارت، امتیاز کافی و از همه مهمتر، هزینه کافی برای تأسیس چنین مراکزی در دست داشته باشد.
